Eenmanszaak vs VOF in 2025/2026: Welke Rechtsvorm Past Bij Jou?
Ga je samenwerken met een partner, vriend of familielid? Dan sta je voor de keuze: beginnen jullie elk een eigen eenmanszaak, of richten jullie samen een Vennootschap onder Firma (VOF) op? Beide rechtsvormen zijn populair onder Nederlandse ZZP'ers en kleine ondernemers. In 2025 zijn er in Nederland ruim 1,6 miljoen eenmanszaken geregistreerd bij de KVK. Een VOF heeft een aantal specifieke voordelen ten opzichte van twee losse eenmanszaken: een gedeelde identiteit, duidelijke afspraken over winstverdeling en soms een betere toegang tot financiering. Maar er zijn ook nadelen — met name de hoofdelijke aansprakelijkheid. In dit artikel leggen we alle verschillen helder uit, inclusief de belastingconsequenties en een beslismodel voor jouw situatie.
Direct aan de slag?
Probeer Fiscaal Agent 5 dagen gratis — geen creditcard nodig.
Vanuit Onze Ervaring
- •Fiscaal Agent ondersteunt zowel eenmanszaken als VOF-vennoten met geautomatiseerde winstverdeling en afzonderlijke IB-aangiftes
- •Meer dan 800 VOF's gebruiken Fiscaal Agent voor hun gezamenlijke administratie en afzonderlijke belastingaangiftes
- •Onze belastingexperts adviseren dagelijks ondernemers over de keuze tussen een eenmanszaak en een VOF op basis van hun specifieke winstverwachting
Overzicht: De Eenmanszaak — Eenvoud en Flexibiliteit
Een eenmanszaak is de meest eenvoudige ondernemingsvorm in Nederland. Je bent de enige eigenaar en de enige die beslissingen neemt. Er is geen minimum startkapitaal en de oprichting kost slechts €75,90 (KVK-inschrijving).
Kenmerken eenmanszaak:
- Eén eigenaar, alle winst en alle risico's liggen bij jou
- Inschrijving bij KVK: €75,90
- Je bent ondernemer voor de inkomstenbelasting (IB-ondernemer)
- Winst wordt belast als persoonlijk inkomen in box 1
- Recht op ondernemersaftrekken bij minimaal 1.225 uur per jaar werken
Belastingschijven 2025 (box 1):
- 35,82% tot €38.411
- 37,48% van €38.411 tot €76.817
- 49,50% boven €76.817
Beschikbare aftrekposten voor eenmanszaak:
| Aftrek | 2025 | 2026 |
|---|---|---|
| Zelfstandigenaftrek | €2.470 | €1.200 |
| Startersaftrek | €2.123 | €2.123 |
| MKB-winstvrijstelling | 12,7% | 12,7% |
Aansprakelijkheid: Je bent volledig persoonlijk aansprakelijk. Zakelijke schulden kunnen worden verhaald op al je privébezittingen.
Geschikt voor: Solo-ondernemers die geen samenwerking nodig hebben, of ondernemers die al samenwerken maar liever elk hun eigen boekhouding en aansprakelijkheid houden.
Overzicht: De VOF — Samenwerken met Duidelijke Afspraken
Een Vennootschap onder Firma (VOF) is een samenwerkingsverband van twee of meer personen die samen een onderneming drijven. De VOF heeft geen eigen rechtspersoonlijkheid: de vennoten zijn persoonlijk aansprakelijk.
Kenmerken VOF:
- Minimaal twee vennoten (partners)
- Inschrijving KVK: €75,90 per vennoot
- Totale inschrijfkosten bij twee vennoten: €151,80
- Vennootschapsakte: sterk aanbevolen (niet verplicht), kosten €500–€1.500 bij notaris of jurist
- Elke vennoot is IB-ondernemer en geeft zijn eigen deel van de winst aan
- Beide vennoten kunnen recht hebben op zelfstandigenaftrek (mits ze ieder 1.225 uur werken)
Winstverdeling in de VOF:
De winstverdeling wordt vastgelegd in de vennootschapsakte. Gangbare verdelingen:
- 50/50 bij gelijke inzet
- Op basis van geleverde arbeid (uren)
- Op basis van ingebracht kapitaal
- Combinatie van bovenstaande
Elke vennoot betaalt zelfstandig inkomstenbelasting over zijn deel van de winst.
FOR (Fiscale Oudedagsreserve): Dit was vroeger een aftrekpost voor IB-ondernemers, maar is per 1 januari 2023 afgeschaft voor nieuwe opbouw. Bestaande reserves konden worden omgezet naar een lijfrenteproduct.
Aansprakelijkheid in de VOF:
Dit is het grootste nadeel van de VOF: hoofdelijke aansprakelijkheid. Elke vennoot is aansprakelijk voor álle schulden van de VOF, ook de schulden die de andere vennoot heeft gemaakt. Als je partner een grote schuld maakt in naam van de VOF, kun jij daarvoor worden aangesproken — zelfs met je eigen privévermogen.
Bij een eenmanszaak ben je ook aansprakelijk, maar alleen voor jouw eigen schulden.
Vergelijkingstabel: Eenmanszaak vs VOF
| Criterium | Eenmanszaak | VOF |
|---|---|---|
| Aantal eigenaren | 1 | 2 of meer |
| Inschrijfkosten KVK | €75,90 | €75,90 per vennoot |
| Vennootschapsakte | Niet van toepassing | Sterk aanbevolen (€500–€1.500) |
| Rechtspersoon | Nee | Nee |
| Persoonlijke aansprakelijkheid | Ja, voor eigen schulden | Ja, hoofdelijk voor alle VOF-schulden |
| Belastingvorm | IB (box 1) | IB (box 1), per vennoot |
| Zelfstandigenaftrek | Ja (bij 1.225 uur) | Ja, voor elke vennoot (bij 1.225 uur) |
| MKB-winstvrijstelling | 12,7% | 12,7%, per vennoot over eigen winstaandeel |
| Winstverdeling | 100% voor eigenaar | Vastgelegd in akte |
| Zakelijk bankrekening | Aanbevolen | Verplicht aanbevolen |
| Continuïteit | Stopt bij overlijden eigenaar | Afhankelijk van akte-afspraken |
| Geschikt voor | Solo-ondernemer | Samenwerkende ondernemers |
Kosten Vergelijking: Eenmanszaak vs VOF
Opstartkosten:
| Kostenpost | Eenmanszaak | VOF (2 vennoten) |
|---|---|---|
| KVK-inschrijving | €75,90 | €151,80 (€75,90 per persoon) |
| Vennootschapsakte | Niet van toepassing | €500–€1.500 (sterk aanbevolen) |
| Zakelijke bankrekening | €0–€15/maand | €0–€15/maand |
| Totaal opstart | €75,90 | €650–€1.650 |
Jaarlijkse kosten:
Beide rechtsvormen kennen vergelijkbare jaarlijkse kosten: boekhoudkosten (afhankelijk van complexiteit), eventuele abonnementskosten voor boekhoudssoftware en je eigen tijdsinvestering.
Een VOF heeft wel hogere boekhoudkosten als er twee afzonderlijke winstaandelen moeten worden berekend en gerapporteerd. Verwacht circa €200–€500/jaar extra voor een VOF ten opzichte van een eenmanszaak.
Belastingvoordeel VOF:
Stel dat twee personen samen €100.000 winst maken:
- Bij één eenmanszaak (één eigenaar): de eigenaar betaalt IB over €100.000
- Bij VOF 50/50: elk betaalt IB over €50.000
Door de progressiviteit van de belastingschijven betaalt elke vennoot een lager marginaal tarief. Dit kan een aanzienlijk belastingvoordeel opleveren.
Voor- en Nadelen
Voordelen eenmanszaak:
- Laagste opstartkosten (€75,90)
- Geen samenwerking nodig, volledige zeggenschap
- Geen risico van schulden door een partner
- Eenvoudige administratie
- Winst direct privé beschikbaar
Nadelen eenmanszaak:
- Geen pool van kennis en vaardigheden
- Alles staat op jouw schouders (ziekte, vakantie)
- Minder professionaliteit bij grote opdrachten
- Bij hoge winst hogere belastingdruk (progressief tarief)
Voordelen VOF:
- Gedeeld risico en gedeelde verantwoordelijkheid
- Complementaire vaardigheden bundelen
- Gezamenlijk een sterkere marktpositie
- Belastingvoordeel door spreiding van winst over meerdere schijven
- Elke vennoot heeft zelfstandig recht op ondernemersaftrekken
- Gezamenlijke zakelijke identiteit en branding
Nadelen VOF:
- Hoofdelijke aansprakelijkheid is een groot risico
- Hogere opstartkosten (vennootschapsakte aanbevolen)
- Conflicten tussen vennoten zijn lastig te managen
- Complexere administratie
- Als een vennoot ermee stopt, moet de VOF worden herstructureerd
Wanneer Kiezen Voor een Eenmanszaak of VOF?
Kies voor een eenmanszaak als:
- Je alleen werkt en dat ook wilt blijven
- Je geen behoefte hebt aan een partner
- Je zo weinig mogelijk administratie wilt
- Je het risico van hoofdelijke aansprakelijkheid wilt vermijden
- Je omzet relatief bescheiden blijft (geen winstverdeling nodig)
Kies voor een VOF als:
- Je duurzaam wilt samenwerken met een of meer personen
- Jullie complementaire vaardigheden hebben (bijv. technisch + commercieel)
- Je de belastingdruk wilt spreiden over meerdere personen
- Jullie samen een sterker merk willen bouwen
- Je tijdelijk wilt samenwerken voor een groot project
Specifieke situaties:
- Twee vrienden die samen starten: VOF is logisch — maar stel de vennootschapsakte goed op!
- Freelancer met een vaste samenwerkingspartner: VOF kan voordelig zijn bij hogere winsten
- Ondernemer die incidenteel samenwerkt: Liever twee losse eenmanszaken; zo vermijd je hoofdelijke aansprakelijkheid
- Ondernemer met groeistap naar personeel: Overweeg dan een BV in plaats van een VOF
Belangrijke aanbeveling: Als je een VOF opricht, laat dan altijd een goede vennootschapsakte opstellen door een jurist of notaris. Zonder akte zijn de rechten en plichten onduidelijk bij een conflict of uittreding.
Praktisch Voorbeeld: Samen een VOF vs. Twee Eenmanszaken
Sanne (webdesigner) en Joost (tekstschrijver) willen samen een contentbureau starten. Ze verwachten gezamenlijk €90.000 winst in het eerste jaar.
Optie A: Twee aparte eenmanszaken
- Sanne verdient €55.000, Joost verdient €35.000
- Sanne's IB (na zelfstandigenaftrek €2.470 en MKB 12,7%): ca. €17.000
- Joost's IB (na zelfstandigenaftrek €2.470 en MKB 12,7%): ca. €10.000
- Totale belasting: ~€27.000
- Netto samen: ~€63.000
Optie B: VOF 50/50, elk €45.000 winstaandeel
- Per vennoot na zelfstandigenaftrek €2.470 en MKB 12,7%: belastbare winst ~€37.400
- IB per persoon: ca. €12.800 (gunstige schijf 1 tarief)
- Totale belasting: ~€25.600
- Netto samen: ~€64.400
Voordeel VOF (50/50 verdeling): ~€1.400 meer netto per jaar — dit compenseert de hogere opstartkosten al snel.
Maar let op de aansprakelijkheid: Als Joost namens de VOF een investering doet die mislukt en €20.000 schuld achterlaat, kan Sanne ook worden aangesproken voor die €20.000. Dit risico is reëel en mag niet worden onderschat.
Conclusie: Een VOF is voor Sanne en Joost financieel slim, mits ze een goede samenwerkingsovereenkomst opstellen met duidelijke afspraken over beslissingsbevoegdheid, uittreding en aansprakelijkheid.
De Vennootschapsakte: Wat Moet Er In Staan?
Een vennootschapsakte is de schriftelijke overeenkomst tussen de vennoten. Hoewel niet wettelijk verplicht, is het sterk aanbevolen. Zonder akte gelden de wettelijke standaardregels uit het Wetboek van Koophandel, die lang niet altijd bij jouw situatie passen.
Essentiële onderdelen van een goede vennootschapsakte:
- Naam en doel van de VOF — Welke activiteiten onderneemt de VOF?
- Inbreng van kapitaal en kennis — Wie brengt wat in?
- Winstverdeling — Percentages, methode (op uren, kapitaal, vast)
- Beslissingsbevoegdheid — Wie mag namens de VOF tekenen? Tot welk bedrag?
- Uittreding — Wat gebeurt er als één vennoot stopt? Overname-/uitkoopregeling?
- Overlijden of arbeidsongeschiktheid — Continuïteitsregeling
- Concurrentiebeding — Mag een uitgetreden vennoot een concurrerend bedrijf starten?
- Geschillenbeslechting — Hoe los je conflicten op?
Kosten voor een professionele vennootschapsakte: €500–€1.500 bij een notaris of gespecialiseerd juridisch kantoor. Dit is een eenmalige investering die later grote problemen kan voorkomen.
Veelgestelde Vragen
Wat is het belangrijkste verschil tussen een eenmanszaak en een VOF?
Het grootste verschil is het aantal eigenaren en de aansprakelijkheid. Een eenmanszaak heeft één eigenaar die aansprakelijk is voor zijn eigen schulden. Een VOF heeft twee of meer vennoten die hoofdelijk aansprakelijk zijn: elke vennoot is aansprakelijk voor álle schulden van de VOF, ook die door de andere vennoot zijn gemaakt. Dit maakt de VOF risicovoller qua aansprakelijkheid.
Hebben vennoten in een VOF recht op de zelfstandigenaftrek?
Ja, elke vennoot heeft individueel recht op de zelfstandigenaftrek (€2.470 in 2025, €1.200 in 2026), mits hij of zij minimaal 1.225 uur per jaar aan de VOF werkt (urencriterium). Dit is een groot voordeel van de VOF: beide vennoten profiteren van de aftrekpost, terwijl ze elk over een kleiner deel van de winst belasting betalen.
Is een vennootschapsakte verplicht bij een VOF?
Nee, een vennootschapsakte is niet wettelijk verplicht. Maar het is sterk aanbevolen. Zonder akte gelden de standaard wettelijke regels, die niet altijd gunstig zijn. Denk aan geschillen over winstverdeling, uittreding of de vraag wie namens de VOF mag tekenen. Een goede akte kost €500–€1.500 bij een notaris of jurist en voorkomt later veel problemen.
Wat kost het oprichten van een VOF in 2025?
De KVK-inschrijving kost €75,90 per vennoot. Bij twee vennoten betaal je dus €151,80 aan KVK-kosten. Daarboven is een vennootschapsakte sterk aanbevolen; die kost €500–€1.500 bij een jurist of notaris. In totaal reken je op €650–€1.650 opstartkosten, afhankelijk van hoe uitgebreid de akte is.
Kan ik mijn eenmanszaak omzetten naar een VOF als ik een partner krijg?
Ja, dat is goed mogelijk. Je schrijft de nieuwe VOF in bij de KVK en meldt de eenmanszaak af, of de nieuwe vennoot treedt toe. Fiscaal zijn er aandachtspunten, zoals de verdeling van de bestaande activa en passiva. Laat dit begeleiden door een boekhouder om ongewenste belastingconsequenties te vermijden.
Wat als een vennoot de VOF wil verlaten?
Als een vennoot de VOF verlaat, zijn er meerdere scenario's. De VOF kan worden ontbonden (als er maar twee vennoten waren), of de overblijvende vennoot kan de activiteiten voortzetten als eenmanszaak of met een nieuwe vennoot. De vertrekkende vennoot moet worden uitgekocht voor zijn aandeel. Goede afspraken hierover in de vennootschapsakte zijn essentieel.
Is de FOR (Fiscale Oudedagsreserve) nog beschikbaar voor VOF-vennoten?
Nee. De Fiscale Oudedagsreserve (FOR) is per 1 januari 2023 afgeschaft voor nieuwe opbouw. Bestaande reserves konden uiterlijk in 2023 worden omgezet naar een lijfrenteproduct. Voor pensioenopbouw als ZZP'er of VOF-vennoot zijn nu de alternatieven: lijfrente, banksparen of beleggen in box 3.
Welke rechtsvorm is beter voor twee ondernemers die samen €80.000 per jaar verdienen?
Bij een gezamenlijke winst van €80.000 is een VOF met 50/50 verdeling fiscaal aantrekkelijker. Elk betaalt IB over €40.000 (gunstig tarief in schijf 1/2), terwijl bij één eenmanszaak de eigenaar over €80.000 belasting betaalt (deels in de hogere schijven). Wel moet u de hoofdelijke aansprakelijkheid meewegen in uw beslissing.
Bronnen & Referenties
- [1]
- [2]
- [3]Vennootschap onder firma: aansprakelijkheidBelastingdienst
- [4]Zelfstandigenaftrek voorwaarden 2025Belastingdienst
- [5]FOR afgeschaft: alternatieven voor pensioen ZZPBelastingdienst
- [6]MKB-winstvrijstelling 2025Belastingdienst
Geschreven door
Fiscaal Agent Redactie
Boekhouding & Belasting Experts
De Fiscaal Agent redactie schrijft praktische artikelen over boekhouding, belastingen en financieel beheer voor ZZP'ers en freelancers in Nederland.
Meer Lezen
Klaar om je boekhouding te vereenvoudigen?
Fiscaal Agent automatiseert je boekhouding met AI. Minder administratie, meer inzicht, altijd op tijd.