Wat is de Zelfstandigenaftrek? Bedragen 2025 en 2026, Urencriterium en de Historische Daling
De zelfstandigenaftrek is een van de bekendste belastingvoordelen voor ZZP'ers in Nederland — en tegelijkertijd een aftrekpost die snel aan waarde verliest. In 2025 bedraagt de zelfstandigenaftrek €2.470. In 2026 daalt dit verder naar €1.200, en in 2027 naar €900. Ter vergelijking: in 2012 was dit nog €9.484. Een daling van ruim 90% in vijftien jaar tijd.
Ondanks de daling blijft de zelfstandigenaftrek relevant voor ZZP'ers die aan het urencriterium voldoen. In deze gids leggen we alles uit: wat de zelfstandigenaftrek is en hoe het werkt, de exacte voorwaarden (inclusief het urencriterium van 1.225 uur), welke uren meetellen, hoe je de zelfstandigenaftrek combineert met de startersaftrek, de volledige historische daling in cijfers, en de financiële impact voor 2025 en 2026.
Direct aan de slag?
Probeer Fiscaal Agent 5 dagen gratis — geen creditcard nodig.
Vanuit Onze Ervaring
- •Fiscaal Agent bewaakt automatisch of je op schema ligt voor het urencriterium van 1.225 uur en waarschuwt bij een tekort
- •Onze AI past automatisch de juiste zelfstandigenaftrek toe: €2.470 voor 2025 en €1.200 voor 2026, inclusief startersaftrek indien van toepassing
- •ZZP'ers die Fiscaal Agent gebruiken claimen gemiddeld 30% meer aftrekposten dan zij zonder hulp zouden doen
Definitie en Uitleg: Wat is de Zelfstandigenaftrek?
De zelfstandigenaftrek is een vaste aftrekpost die je als ondernemer van je winst mag aftrekken voordat je inkomstenbelasting betaalt. Het is een zogeheten ondernemersaftrek: een fiscale tegemoetkoming die specifiek bedoeld is voor IB-ondernemers (eenmanszaak, VOF, maatschap) die voldoen aan het urencriterium.
Hoe werkt het mechanisme?
Je trekt de zelfstandigenaftrek af van je winst uit onderneming. Dit verlaagt je belastbaar inkomen in box 1, waardoor je minder inkomstenbelasting betaalt. Het belastingvoordeel is niet het bedrag van de aftrek zelf, maar het bedrag maal je marginale belastingtarief.
Rekenvoorbeeld van de belastingbesparing:
- Zelfstandigenaftrek 2025: €2.470
- Jouw belastingschijf: schijf 1 (35,82%)
- Directe belastingbesparing: €2.470 × 35,82% = €884
Vroeger was de besparing veel groter: in 2012 was de aftrek €9.484, wat bij een vergelijkbaar tarief leidde tot een voordeel van ruim €3.400.
Wie heeft recht op de zelfstandigenaftrek?
- Je bent ondernemer voor de inkomstenbelasting (niet: resultaatgenieter)
- Je voldoet aan het urencriterium: minimaal 1.225 uur per jaar
- Je bent aan het begin van het kalenderjaar nog niet de AOW-leeftijd bereikt
Heb je de AOW-leeftijd bereikt? Dan heb je toch recht op de helft van de zelfstandigenaftrek.
Hoe Werkt Het: Het Urencriterium in Detail
Het urencriterium is de drempel die bepaalt of je recht hebt op de zelfstandigenaftrek. Je moet minimaal 1.225 uur per jaar besteden aan je onderneming. Dat is gemiddeld ongeveer 23-24 uur per week.
Welke uren tellen mee?
Alle uren die je direct voor je onderneming werkt tellen mee:
- Uitvoering van opdrachten (klantwerk)
- Acquisitie en netwerken
- Administratie en facturering
- Scholing en bijscholing die relevant is voor je onderneming
- Reistijd voor zakelijke activiteiten
- Onderzoek en voorbereiding van projecten
- Website-onderhoud en marketing
Welke uren tellen NIET mee?
- Uren in loondienst bij een werkgever
- Privéactiviteiten
- Reistijd voor woon-werkverkeer (niet zakelijk)
- Vrijwilligerswerk dat geen verband houdt met je onderneming
Extra voorwaarde bij combinatie werk en onderneming:
Work je naast je onderneming ook in loondienst? Dan geldt het 'meer-dan-helft-criterium': je moet meer uren aan je onderneming besteden dan aan je dienstverband. Dit is een extra eis bovenop de 1.225 uur. Bijvoorbeeld: werk je 20 uur per week in loondienst (1.040 uur per jaar), dan moet je niet alleen de 1.225 uur halen maar ook meer dan 1.040 uur in je onderneming steken.
Urenoverzicht bijhouden:
De Belastingdienst kan bij een controle vragen om bewijs van je uren. Houd een gedetailleerde urenregistratie bij met:
- Datum
- Omschrijving van de activiteit
- Aantal uren
Bewaar dit overzicht minimaal 7 jaar. Een spreadsheet, tijdregistratie-app of de urenfunctie van Fiscaal Agent is ideaal voor dit doel.
Actuele Cijfers 2025 en 2026: Bedragen en Afbouw
Zelfstandigenaftrek per jaar:
| Jaar | Bedrag | Wijziging t.o.v. vorig jaar |
|---|---|---|
| 2012 | €9.484 | Historisch maximum |
| 2020 | €7.030 | Eerste grote verlaging |
| 2021 | €6.670 | -€360 |
| 2022 | €6.310 | -€360 |
| 2023 | €5.030 | -€1.280 |
| 2024 | €3.750 | -€1.280 |
| 2025 | €2.470 | -€1.280 |
| 2026 | €1.200 | -€1.270 |
| 2027 en later | €900 | -€300 |
Financiële impact van de daling (bij belastingschijf 1):
| Jaar | Aftrek | Belastingbesparing (35,82%) |
|---|---|---|
| 2025 | €2.470 | €884 |
| 2026 | €1.200 | €429 |
| 2027 | €900 | €322 |
De jaarlijkse besparing daalt van €884 in 2025 naar €322 in 2027. Dat is een verschil van €562 per jaar ten opzichte van 2025 — voor veel ZZP'ers een merkbare lastenverzwaring.
Startersaftrek (aanvullend op zelfstandigenaftrek):
| Criterium | Waarde |
|---|---|
| Bedrag | €2.123 |
| Geldig in | Beide jaren (2025 en 2026) |
| Maximum aantal keren | 3x in de eerste 5 jaar van je onderneming |
| Voorwaarde | Zelfstandigenaftrek ook van toepassing |
Combinatie in 2025: €2.470 (zelfstandigenaftrek) + €2.123 (startersaftrek) = €4.593 totale aftrek
Praktisch Voorbeeld: Combinatie Zelfstandigenaftrek en Startersaftrek
Stel: Lisa start in 2025 haar ZZP-onderneming als grafisch ontwerper. Het is haar tweede jaar als ondernemer, dus ze heeft voor de tweede keer recht op de startersaftrek. Haar winst in 2025 bedraagt €38.000.
Berekening zonder startersaftrek (regulier):
- Winst: €38.000
- Zelfstandigenaftrek: -€2.470
- Na ondernemersaftrek: €35.530
- MKB-winstvrijstelling (12,7%): -€4.512
- Belastbaar inkomen: €31.018
- Belasting schijf 1 (35,82%): €11.110
- Heffingskortingen (schatting): -€5.500
- Te betalen belasting: ±€5.610
Berekening MET startersaftrek:
- Winst: €38.000
- Zelfstandigenaftrek: -€2.470
- Startersaftrek: -€2.123
- Na ondernemersaftrekken: €33.407
- MKB-winstvrijstelling (12,7%): -€4.243
- Belastbaar inkomen: €29.164
- Belasting schijf 1 (35,82%): €10.446
- Heffingskortingen (schatting): -€5.500
- Te betalen belasting: ±€4.946
Voordeel van de startersaftrek: ±€664 minder belasting
In 2026 daalt de zelfstandigenaftrek naar €1.200. Bij dezelfde winst van €38.000:
- Combinatie: €1.200 + €2.123 = €3.323 totale aftrek (vs. €4.593 in 2025)
- Resultaat: €1.270 minder aftrek → bij tarief 35,70% = €453 meer belasting dan in 2025
Veelgemaakte Fouten bij de Zelfstandigenaftrek
1. Geen urenadministratie bijhouden
Dit is de meest risicovolle fout. Zonder gedocumenteerde urenadministratie kun je bij een belastingcontrole het urencriterium niet bewijzen. De Belastingdienst kan de zelfstandigenaftrek dan terugvorderen — inclusief belastingrente over de teruggevorderde bedragen.
2. Het meer-dan-helft-criterium vergeten
ZZP'ers die ook in loondienst werken, vergeten soms dat ze niet alleen de 1.225 uur moeten halen, maar ook meer uren in hun onderneming moeten steken dan in hun dienstverband. Dit is een afzonderlijke, aanvullende voorwaarde.
3. Niet-zakelijke uren meetellen
Privéstudies, vrijwilligerswerk of uren die geen verband houden met de onderneming tellen niet mee. Sommige ZZP'ers tellen te optimistisch — dit kan bij een controle leiden tot correcties.
4. De startersaftrek niet claimen
Starters vergeten soms de startersaftrek van €2.123 toe te passen, ook al hebben ze er recht op. Controleer altijd of je in de eerste 5 jaar van je onderneming zit en hoeveel keer je de startersaftrek al hebt gebruikt.
5. Rekenen met verouderde bedragen
Nog steeds verschijnen er online rekentools en artikelen die uitgaan van de €5.030 of €3.750 van vorige jaren. In 2025 is het €2.470, in 2026 €1.200. Plan je belasting altijd op basis van de actuele bedragen.
6. De aftrekbeperking negeren
Sinds 2020 is de zelfstandigenaftrek alleen verrekenbaar tegen het laagste box 1-tarief (in 2025: 35,82%). Als je inkomen boven schijf 2 uitkomt, is het belastingvoordeel dus beperkt. Bovendien: heb je een verliesjaar? Dan kun je de niet-benutte aftrek niet onbeperkt doorschuiven.
Tips en Aandachtspunten voor ZZP'ers
Tip 1: Houd een dagelijkse urenregistratie bij
Registreer je uren op dezelfde dag dat je werkt — geheugen vervaagt snel. Gebruik een app, spreadsheet of bouw het in je facturatieprogramma in. Noteer per activiteit: datum, omschrijving en duur. Dit geeft je ook inzicht in hoe je je tijd besteedt.
Tip 2: Plan je arbeidsinzet bij een parttime-combinatie
Werk je deeltijd in loondienst naast je ZZP-activiteiten? Bereken aan het begin van het jaar of je realistisch gezien de 1.225 uur kunt halen en meer uren in je onderneming steekt dan in loondienst. Is dat niet haalbaar? Dan heb je geen recht op de zelfstandigenaftrek en kun je dit beter op tijd signaleren.
Tip 3: Compenseer de daling met extra lijfrentestortingen
De zelfstandigenaftrek daalt snel. De jaarruimte voor lijfrentepremies (max €35.798 in 2025) biedt een alternatief om je belastbaar inkomen te verlagen. Overweeg om de 'winst' die je in 2025 nog hebt van de hogere aftrek te gebruiken voor een extra lijfrentestorting.
Tip 4: Combineer alle beschikbare aftrekposten
De zelfstandigenaftrek staat nooit alleen. Combineer haar met:
- Startersaftrek (€2.123, indien van toepassing)
- MKB-winstvrijstelling (12,7% — automatisch)
- Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) bij investeringen
- Lijfrentepremieaftrek voor pensioenopbouw
Tip 5: Bereid je voor op 2026 en 2027
Met een aftrek van slechts €1.200 in 2026 en €900 in 2027, verschuift de fiscale focus voor ZZP'ers richting andere instrumenten. Overweeg nu al hoe je je belastingpositie structureel optimaliseert — via investeringen, pensioenopbouw of zelfs een BV-structuur bij een hoge winst.
Veelgestelde Vragen
Hoeveel bedraagt de zelfstandigenaftrek in 2025 en 2026?
In 2025 bedraagt de zelfstandigenaftrek €2.470. In 2026 daalt dit naar €1.200. Vanaf 2027 is het bedrag vastgesteld op €900. Dit is een forse daling ten opzichte van het historische maximum van €9.484 in 2012. De afbouw is onderdeel van het overheidsbeleid om de fiscale kloof tussen werknemers en ZZP'ers te verkleinen.
Wat telt mee voor het urencriterium van 1.225 uur?
Alle uren die je direct aan je onderneming besteedt, tellen mee: klantwerk, acquisitie, administratie, facturering, zakelijke reistijd, relevante scholing en marketing. Privéactiviteiten, woon-werkverkeer en uren in loondienst tellen niet mee. Als je ook in loondienst werkt, geldt bovendien het meer-dan-helft-criterium: je moet meer uren aan je onderneming besteden dan aan je dienstverband.
Kan ik de zelfstandigenaftrek combineren met de startersaftrek?
Ja, de startersaftrek van €2.123 is een aanvullende aftrek bovenop de zelfstandigenaftrek. Je kunt deze maximaal 3 keer toepassen in de eerste 5 jaar van je onderneming. Voorwaarde: je moet ook recht hebben op de zelfstandigenaftrek (dus voldoen aan het urencriterium). In 2025 is de gecombineerde aftrek €2.470 + €2.123 = €4.593.
Wat gebeurt er als ik het urencriterium net niet haal?
Als je in een jaar de 1.225 uur niet haalt, heb je in dat jaar geen recht op de zelfstandigenaftrek. De aftrek is een alles-of-niets-principe: je hebt er recht op, of niet. Er is geen gedeeltelijke aftrek bij 1.100 uur. In het geval je net onder de grens zit, is het verstandig om te controleren of je extra uren kunt documenteren (scholing, acquisitie) of er zakelijke activiteiten zijn die je nog niet had meegeteld.
Heeft een ZZP'er die de AOW-leeftijd heeft bereikt ook recht op de zelfstandigenaftrek?
Ja, maar slechts de helft. Ondernemer boven de AOW-leeftijd die voldoet aan het urencriterium hebben recht op 50% van de reguliere zelfstandigenaftrek. In 2025 is dat €1.235 (50% van €2.470). De gedachte hierachter is dat AOW-gerechtigden al een basisinkomen via AOW ontvangen en minder fiscale stimulans nodig hebben.
Waarom wordt de zelfstandigenaftrek afgebouwd en wat zijn de alternatieven?
De afbouw is een bewuste politieke keuze om de fiscale behandeling van ZZP'ers en werknemers gelijker te trekken. Door de hoge zelfstandigenaftrek was het fiscaal aantrekkelijker om ZZP'er te zijn dan werknemer bij vergelijkbaar inkomen. Alternatieven die de afbouw gedeeltelijk compenseren: de MKB-winstvrijstelling (12,7%) blijft stabiel, de lijfrentejaarruimte is verhoogd (max €35.798 in 2025), en bij investeringen geeft de Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) extra belastingvoordeel.
Bronnen & Referenties
- [1]Zelfstandigenaftrek 2025 — bedragen en voorwaardenBelastingdienst
- [2]Urencriterium — welke uren tellen meeBelastingdienst
- [3]Startersaftrek voorwaarden en bedragBelastingdienst
- [4]Prinsjesdag 2024 — belastingmaatregelen ondernemersRijksoverheid
- [5]
Geschreven door
Fiscaal Agent Redactie
Boekhouding & Belasting Experts
De Fiscaal Agent redactie schrijft praktische artikelen over boekhouding, belastingen en financieel beheer voor ZZP'ers en freelancers in Nederland.
Meer Lezen
Weet precies hoeveel zelfstandigenaftrek je dit jaar kunt claimen
Fiscaal Agent bewaakt automatisch je urenadministratie, past de juiste aftrekbedragen voor 2025 en 2026 toe, en berekent je belastingvoordeel real-time. Nooit meer een gemiste aftrekpost.