Wat is BTW? Alles Wat ZZP'ers Moeten Weten over Belasting over de Toegevoegde Waarde
BTW — Belasting over de Toegevoegde Waarde — is voor de meeste ZZP'ers in Nederland de meest zichtbare belasting in hun dagelijkse bedrijfsvoering. Als ondernemer breng je BTW in rekening op je facturen, je betaalt BTW op zakelijke inkopen, en elke drie maanden doe je aangifte bij de Belastingdienst. Nederland telt ruim 1,2 miljoen ZZP'ers (CBS, 2024), en verreweg de meesten zijn BTW-plichtig. Toch maakt een groot deel fouten: verkeerd tarief op de factuur, vergeten voorbelasting, of een gemiste deadline met een boete van €68 tot gevolg.
In deze uitgebreide gids leggen we uit wat BTW precies is, welke tarieven gelden voor welke diensten en producten, hoe de BTW-aangifte werkt, wat de Kleineondernemersregeling (KOR) inhoudt nu de driejaarstermijn is afgeschaft, en hoe je omgaat met verlegde BTW bij grensoverschrijdende diensten. Met praktische voorbeelden en actuele cijfers voor 2025 en 2026.
Direct aan de slag?
Probeer Fiscaal Agent 5 dagen gratis — geen creditcard nodig.
Vanuit Onze Ervaring
- •Fiscaal Agent categoriseert automatisch elke transactie op het juiste BTW-tarief — 21%, 9% of 0%
- •Onze AI bewaakt je BTW-aangiftedeadlines en stuurt je een herinnering twee weken voor het verstrijken
- •ZZP'ers die Fiscaal Agent gebruiken doen hun kwartaalaangifte gemiddeld in 12 minuten
Definitie en Uitleg: Wat is BTW precies?
BTW staat voor Belasting over de Toegevoegde Waarde. Het is een indirecte verbruiksbelasting: uiteindelijk betaalt de eindconsument de belasting, maar jij als ondernemer int haar namens de Belastingdienst en draagt haar af.
Het mechanisme werkt als een keten. Stel je voor: een groothandel verkoopt grondstoffen aan een producent, die verkoopt een eindproduct aan een winkelier, en de winkelier verkoopt het aan een consument. In elke schakel wordt BTW in rekening gebracht over de toegevoegde waarde — vandaar de naam. Als ondernemer mag je de BTW die je betaald hebt (de zogenoemde voorbelasting) aftrekken van de BTW die je ontvangt. Alleen het netto-verschil draag je af.
Voor ZZP'ers betekent dit concreet:
- Je vermeld BTW apart op je facturen (tenzij KOR van toepassing is)
- Je houdt bij hoeveel BTW je hebt ontvangen van klanten
- Je houdt bij hoeveel BTW je hebt betaald op zakelijke kosten
- Het verschil betaal je per kwartaal aan de Belastingdienst (of je krijgt het terug)
BTW is geen kosten voor jou als ondernemer — het is een doorlooppost. Jij bent slechts het doorgeefluik tussen klant en fiscus. Dit is een fundamenteel verschil met inkomstenbelasting, die wel echt uit jouw winst komt.
Hoe Werkt BTW: Tarieven, Vrijstellingen en Verlegde BTW
Nederland kent drie BTW-tarieven en een stelsel van vrijstellingen. De keuze van het juiste tarief is cruciaal — een fout kost je geld of leidt tot een naheffing.
De drie tarieven:
| Tarief | Omschrijving | Voorbeelden |
|---|---|---|
| 21% | Standaardtarief | Consultancy, IT, design, marketing, kleding, elektronica |
| 9% | Verlaagd tarief | Voedsel, boeken, geneesmiddelen, kappers, schilderwerk, fietsenreparatie |
| 0% | Nultarief | Export buiten de EU, intracommunautaire leveringen (B2B binnen EU) |
Vrijstellingen (geen BTW, geen aftrek voorbelasting):
Sommige sectoren zijn vrijgesteld van BTW. Dat betekent: je brengt geen BTW in rekening, maar je kunt ook de BTW op je inkopen niet terugvragen. Voorbeelden:
- Gezondheidszorg (artsen, fysiotherapeuten, psychologen)
- Onderwijs (erkende onderwijsinstellingen)
- Financiële diensten en verzekeringen
- Verhuur van onroerend goed (met uitzonderingen)
Let op: een vrijstelling is iets anders dan het nultarief. Bij 0% ben je wel BTW-plichtig en mag je voorbelasting aftrekken. Bij een vrijstelling ben je niet BTW-plichtig en mag je dat niet.
Verlegde BTW (btw-verlegd):
Bij diensten aan een ondernemer in een ander EU-land geldt de verleggingsregel. Jij brengt geen BTW in rekening op je factuur, maar de buitenlandse afnemer berekent en betaalt de BTW zelf in zijn land. Op de factuur schrijf je: "BTW verlegd" of in het Engels: "VAT reverse charged". Je vermeldt ook het BTW-nummer van de afnemer. Deze omzet geeft je wel op in je BTW-aangifte onder de intracommunautaire prestaties (rubriek 3b).
Intracommunautaire levering van goederen:
Verkoop je goederen aan een BTW-ondernemer in een ander EU-land en worden de goederen naar dat land vervoerd? Dan geldt het nultarief. De afnemer geeft de BTW aan in zijn eigen land via de intracommunautaire verwerving.
Actuele Cijfers 2025/2026: BTW-tarieven en KOR-drempel
De BTW-tarieven zelf zijn in 2025 en 2026 ongewijzigd ten opzichte van voorgaande jaren. Wel zijn er wijzigingen in de Kleineondernemersregeling.
BTW-tarieven 2025 en 2026:
| Tarief | Percentage | Status |
|---|---|---|
| Standaardtarief | 21% | Ongewijzigd |
| Verlaagd tarief | 9% | Ongewijzigd |
| Nultarief | 0% | Ongewijzigd |
Kleineondernemersregeling (KOR) 2025:
| Criterium | Waarde |
|---|---|
| Omzetdrempel | €20.000 per kalenderjaar |
| Minimale termijn | Geen (gewijzigd per 2025: de verplichte 3-jaar minimumperiode is vervallen) |
| BTW in rekening brengen | Nee |
| Voorbelasting aftrekken | Nee |
| BTW-aangifte doen | Nee |
Boete bij te late aangifte:
- Verzuimboete: €68 per te laat ingediende aangifte
- Bij herhaald verzuim of fraude: hogere boetes tot 100% van het verschuldigde bedrag
Aangiftetermijnen 2025:
| Kwartaal | Aangifte- en betaaldeadline |
|---|---|
| Q1 (jan-mrt) | 30 april 2025 |
| Q2 (apr-jun) | 31 juli 2025 |
| Q3 (jul-sep) | 31 oktober 2025 |
| Q4 (okt-dec) | 31 januari 2026 |
Praktisch Voorbeeld: ZZP Webdesigner Factureert Aan Klant
Stel: Marieke is ZZP-webdesigner. In Q1 2025 factureert ze het volgende:
Inkomende facturen (BTW ontvangen van klanten):
- Project A: €5.000 excl. BTW → BTW 21% = €1.050 → Totaal €6.050
- Project B (Belgisch bedrijf, B2B): €3.000 → BTW verlegd, geen BTW op factuur
- Project C: €2.000 excl. BTW → BTW 21% = €420 → Totaal €2.420
Totaal ontvangen BTW: €1.470
Uitgaande facturen (BTW betaald op zakelijke kosten):
- Adobe Creative Cloud (jaarabonnement): €660 incl. 21% BTW = €114,55 BTW
- Laptop (zakelijk, volledig): €1.210 incl. 21% BTW = €210 BTW
- Kantoorhuur: €300 incl. 21% BTW = €52,07 BTW
Totaal betaalde BTW (voorbelasting): €376,62
BTW-aangifte Q1:
- Verschuldigde BTW: €1.470,00
- Af: voorbelasting: €376,62
- Te betalen aan Belastingdienst: €1.093,38
Voor het Belgische project (€3.000) noteert Marieke de omzet onder rubriek 3b van de aangifte als intracommunautaire dienst. Ze hoeft hierover geen Nederlandse BTW af te dragen — de Belgische afnemer regelt dit zelf.
Bewaar altijd:
- Alle uitgaande facturen met BTW-nummer klant
- Alle bonnen en inkoopfacturen
- Bankafschriften waarop betalingen zichtbaar zijn
- Bewaarplicht: minimaal 7 jaar
Veelgemaakte Fouten bij BTW
De Belastingdienst voert regelmatig controles uit bij ZZP'ers. Dit zijn de meest voorkomende fouten:
1. Verkeerd BTW-tarief toepassen
ZZP'ers in de zorg denken soms ten onrechte dat ze vrijgesteld zijn. Of een kapper past 21% toe in plaats van 9%. Controleer altijd het tarief via de BTW-tarievenlijst op belastingdienst.nl.
2. Particuliere en zakelijke kosten door elkaar halen
Je mag alleen de BTW op zakelijke kosten als voorbelasting aftrekken. Gemengd gebruik (bijv. een telefoon die je 60% zakelijk gebruikt) betekent ook slechts 60% voorbelasting. Documenteer dit goed.
3. Vergeten BTW op de factuur te vermelden
Een geldige BTW-factuur moet voldoen aan wettelijke eisen: BTW-nummer, KVK-nummer, factuurdatum, factuurnummer, gespecificeerde BTW-bedragen per tarief. Ontbreekt een vereist element? De factuur is niet geldig voor BTW-aftrek bij je klant.
4. Te late aangifte of betaling
De deadline is niet vrijblijvend. Een te late aangifte levert direct een verzuimboete van €68 op. Bij herhaaldelijk te laat betalen kan de Belastingdienst een invorderingsrente van 4% in rekening brengen.
5. KOR niet of te laat aanmelden
Wil je gebruik maken van de KOR? Meld je aan voor het begin van het kwartaal. Niet met terugwerkende kracht. Sinds 2025 is de verplichte minimumperiode van 3 jaar vervallen — je kunt de KOR nu flexibeler in- en uitstappen.
6. Verlegde BTW vergeten aan te geven
Omzet waarbij BTW verlegd is, moet je toch vermelden in je BTW-aangifte (rubriek 3b). Vergeet je dit, dan klopt je aangifte niet en riskeer je correcties.
Tips en Aandachtspunten voor ZZP'ers
Tip 1: Open een aparte BTW-rekening
Zet elke maand een percentage van je ontvangen BTW apart op een separate spaarrekening. Zo sta je nooit voor verrassingen bij de kwartaalaangifte. De vuistregel: stel nooit BTW-geld beschikbaar voor zakelijke of privé-uitgaven.
Tip 2: Check of de KOR voordelig voor je is
De KOR is aantrekkelijk als: je omzet structureel onder €20.000 blijft, je weinig zakelijke BTW-kosten hebt, en je vooral aan particulieren levert. Lever je aan bedrijven (B2B), dan kunnen zij jouw BTW toch niet aftrekken als jij onder de KOR valt — geen nadeel voor hen, maar ook geen voordeel voor jou. Bereken het altijd door.
Tip 3: Factureer tijdig — BTW-punt is leveringsdatum
BTW is verschuldigd op het moment van levering van de dienst of het goed, niet op de betaaldatum. Lever je in december maar factureert je in januari? Toch valt de BTW in Q4 van het vorige jaar. Zorg voor een consistente factureringsworkflow.
Tip 4: Gebruik de OSS-regeling bij verkoop aan EU-consumenten
Verkoop je digitale diensten of producten aan particulieren in andere EU-landen? Dan geldt het BTW-tarief van het land van de consument. Via het One Stop Shop (OSS) portaal van de Belastingdienst kun je al deze buitenlandse BTW in één aangifte afdragen, zonder je in elk land apart te registreren.
Tip 5: Bewaar digitale bonnetjes correct
De Belastingdienst accepteert digitale kopieën van bonnen, mits ze leesbaar en ongewijzigd zijn. Gebruik een app zoals Dext, Hubdoc of de scanfunctie van Fiscaal Agent om bonnetjes direct te verwerken en veilig op te slaan.
Veelgestelde Vragen
Welke BTW-tarieven gelden in Nederland in 2025?
Nederland kent drie BTW-tarieven in 2025: het standaardtarief van 21% (van toepassing op de meeste goederen en diensten, waaronder IT, consultancy en marketing), het verlaagde tarief van 9% (voor voedingsmiddelen, geneesmiddelen, boeken, kappers en bepaalde renovatiediensten), en het nultarief van 0% (voor export buiten de EU en grensoverschrijdende leveringen aan BTW-ondernemers binnen de EU). Sommige sectoren zoals gezondheidszorg en onderwijs zijn volledig vrijgesteld van BTW — bij een vrijstelling breng je geen BTW in rekening maar kun je ook geen voorbelasting aftrekken.
Wat veranderde er in 2025 aan de Kleineondernemersregeling (KOR)?
Vanaf 2025 is de verplichte minimumperiode van 3 jaar voor de KOR afgeschaft. Voorheen zat je bij aanmelding minimaal drie jaar vast aan de KOR. Nu kun je per kwartaal in- en uitstappen, mits je je tijdig aanmeldt (vóór het begin van het kwartaal). De omzetdrempel blijft €20.000 per jaar. Let op: zodra je de drempel overschrijdt, vervalt de KOR automatisch en ben je verplicht BTW aan te rekenen vanaf de omzet boven de €20.000.
Hoe werkt verlegde BTW bij diensten aan een buitenlands bedrijf?
Lever je een dienst aan een BTW-ondernemer in een ander EU-land, dan pas je de verleggingsregel toe. Je brengt geen Nederlandse BTW in rekening. Op je factuur vermeld je 'BTW verlegd' en het BTW-nummer van de afnemer. De afnemer berekent en betaalt de BTW zelf in zijn eigen land. Jij geeft de omzet op in je Nederlandse BTW-aangifte onder rubriek 3b. Voor leveringen buiten de EU geldt het nultarief: ook dan geen BTW, maar je moet wel kunnen aantonen dat de goederen of diensten het land hebben verlaten.
Wat is de boete als ik mijn BTW-aangifte te laat indien?
Bij een te late BTW-aangifte legt de Belastingdienst een verzuimboete op van €68. Dit geldt voor elke te laat ingediende aangifte, ook als je niets verschuldigd bent of zelfs een teruggave krijgt. Bij herhaald verzuim (meer dan twee keer in een jaar te laat) kan de boete oplopen. Bovendien geldt een invorderingsrente van 4% per jaar als je te laat betaalt. Vraag bij problemen altijd tijdig uitstel aan via Mijn Belastingdienst.
Kan ik BTW terugvragen op een zakelijke auto als ZZP'er?
Dat hangt af van het gebruik. Gebruik je de auto uitsluitend zakelijk, dan mag je de volledige BTW als voorbelasting aftrekken. Gebruik je de auto ook privé, dan moet je een correctie toepassen op basis van het werkelijke privégebruik. Veel ZZP'ers gebruiken de forfaitaire correctie: 2,7% van de cataloguswaarde van de auto per jaar als privécorrectie op de BTW. Bewaar een kilometeradministratie of rittenregistratie om bij een controle het zakelijke gebruik te kunnen onderbouwen.
Hoe doe ik BTW-aangifte als ik ook aan particulieren én aan bedrijven lever?
Je doet gewoon één BTW-aangifte per kwartaal, ongeacht of je aan particulieren of bedrijven levert. In je aangifte geef je de totale omzet per tarief op (21%, 9%, 0%), de BTW die je hebt ontvangen, de voorbelasting die je aftrekt, en eventuele intracommunautaire prestaties. Het maakt voor de aangifte niet uit of je facturen naar particulieren of bedrijven gaan — het tarief is hetzelfde. Alleen bij export of diensten aan buitenlandse BTW-ondernemers gelden speciale regels (nultarief of verlegging).
Bronnen & Referenties
- [1]BTW-tarieven en -regelingen 2025Belastingdienst
- [2]Kleineondernemersregeling (KOR) 2025Belastingdienst
- [3]BTW bij grensoverschrijdende dienstenBelastingdienst
- [4]One Stop Shop (OSS) regelingBelastingdienst
- [5]
Geschreven door
Fiscaal Agent Redactie
Boekhouding & Belasting Experts
De Fiscaal Agent redactie schrijft praktische artikelen over boekhouding, belastingen en financieel beheer voor ZZP'ers en freelancers in Nederland.
Meer Lezen
Klaar om je BTW-administratie te automatiseren?
Fiscaal Agent categoriseert automatisch je transacties op het juiste BTW-tarief, bewaakt je aangiftedeadlines en berekent je te betalen BTW in real-time. Geen verrassingen meer bij de kwartaalaangifte.