Wat is de MKB-Winstvrijstelling? Berekening, Werking en Voordeel voor ZZP'ers
De MKB-winstvrijstelling is een belastingvoordeel dat automatisch van toepassing is op alle IB-ondernemers in Nederland — ook als je niet aan het urencriterium voldoet. In 2025 en 2026 bedraagt de MKB-winstvrijstelling 12,7% van de winst na ondernemersaftrekken. Dat betekent dat 12,7% van je winst onbelast is, wat bij een gemiddeld tarief van 36% neerkomt op een directe belastingbesparing van ruim 4,5% van je winst.
Het is een van de meest waardevolle maar ook meest misunderstood fiscale regelingen voor ZZP'ers. Veel ondernemers weten niet dat het ook van toepassing is op verliesjaren (waarbij het verlies juist groter wordt), of dat het fundamenteel verschilt van de zelfstandigenaftrek. In deze gids leggen we alles uit: de definitie en werking, de berekening stap-voor-stap, de actuele percentages voor 2025 en 2026, het effect bij verlies, het verschil met de zelfstandigenaftrek, en praktische tips.
Direct aan de slag?
Probeer Fiscaal Agent 5 dagen gratis — geen creditcard nodig.
Vanuit Onze Ervaring
- •Fiscaal Agent berekent de MKB-winstvrijstelling automatisch over de juiste grondslag — na alle ondernemersaftrekken — met het actuele percentage van 12,7%
- •Onze AI signaleert direct als het percentage MKB-winstvrijstelling wijzigt en past je belastingprognose automatisch aan
- •ZZP'ers die Fiscaal Agent gebruiken zien real-time hun belastingbesparing door de MKB-winstvrijstelling in hun dashboardoverzicht
Definitie en Uitleg: Wat is de MKB-Winstvrijstelling?
De MKB-winstvrijstelling (voluit: Midden- en Kleinbedrijf-winstvrijstelling) is een fiscale vrijstelling die IB-ondernemers recht geeft om een percentage van hun winst vrij te stellen van belasting. Dit percentage is in 2025 en 2026 vastgesteld op 12,7%.
De kernpunten van de MKB-winstvrijstelling:
- Geen urencriterium vereist: Dit is het cruciale verschil met de zelfstandigenaftrek. De MKB-winstvrijstelling geldt voor elke IB-ondernemer, ongeacht hoeveel uren je werkt. Ben je starter die dit jaar maar 800 uur heeft gewerkt? Je hebt toch recht op de MKB-winstvrijstelling.
- Berekend over winst ná ondernemersaftrekken: Het percentage wordt berekend over de winst die resteert ná aftrek van de zelfstandigenaftrek, startersaftrek en andere ondernemersaftrekken.
- Automatisch van toepassing: Je hoeft de MKB-winstvrijstelling niet apart aan te vragen of te claimen. De Belastingdienst past het automatisch toe in je aangifte inkomstenbelasting.
- Geldt voor eenmanszaken én voor vennootschappen onder firma: Elk IB-ondernemer (geen BV) heeft recht op de vrijstelling.
Wat is het verschil met de zelfstandigenaftrek?
| Kenmerk | MKB-winstvrijstelling | Zelfstandigenaftrek |
|---|---|---|
| Urencriterium | Niet vereist | Vereist (1.225 uur) |
| Bedrag/percentage | 12,7% van de winst | Vast bedrag (€2.470 in 2025) |
| Automatisch | Ja | Nee, zelf claimen |
| Bij verlies | Vergroot het verlies | Kan resulteren in doorschuif |
| Basisondernemer nodig | Ja (IB-ondernemer) | Ja (IB-ondernemer) |
Hoe Werkt de MKB-Winstvrijstelling: Berekening Stap voor Stap
De MKB-winstvrijstelling werkt in een vaste volgorde van berekeningen:
Stap 1: Winst uit onderneming bepalen
Omzet minus kosten minus afschrijvingen = bruto winst.
Stap 2: Ondernemersaftrekken toepassen
Trek af (indien van toepassing):
- Zelfstandigenaftrek: €2.470 (2025)
- Startersaftrek: €2.123 (indien van toepassing)
- Overige aftrekken
Stap 3: MKB-winstvrijstelling berekenen
Neem de winst na stap 2 en bereken 12,7% hiervan. Dit is het vrijgestelde bedrag.
Stap 4: Belastbaar inkomen bepalen
Winst na stap 2 minus de MKB-winstvrijstelling = belastbaar inkomen box 1.
Het effect van de MKB-winstvrijstelling bij verlies:
Het werkt in beide richtingen. Bij een winst verlaagt het je belastbaar inkomen. Maar bij een verlies verhoogt de vrijstelling het verlies. Voorbeeld: verlies van €10.000 × 12,7% = €1.270. Het belastbare verlies wordt dan €10.000 + €1.270 = €11.270. Dit klinkt negatief, maar betekent ook een hogere verliesverrekening in toekomstige of voorgaande jaren — en dus uiteindelijk een groter belastingvoordeel.
Actuele Cijfers 2025 en 2026: Percentage en Impact
MKB-winstvrijstelling percentage:
| Jaar | Percentage | Status |
|---|---|---|
| 2023 | 14% | |
| 2024 | 13,31% | Verlaging |
| 2025 | 12,7% | Verlaging |
| 2026 | 12,7% | Ongewijzigd |
Belastingbesparing bij verschillende winsten (2025, schijf 1 tarief 35,82%):
| Winst na aftrekken | MKB-vrijstelling (12,7%) | Belastingbesparing (35,82%) |
|---|---|---|
| €20.000 | €2.540 | €910 |
| €30.000 | €3.810 | €1.365 |
| €40.000 | €5.080 | €1.820 |
| €50.000 | €6.350 | €2.275 |
| €70.000 | €8.890 | €3.185 |
Bij een winst van €40.000 na aftrekken bespaart de MKB-winstvrijstelling je dus ruim €1.820 aan belasting per jaar — volledig automatisch.
Vergelijking 2024 vs 2025:
Het percentage daalde van 13,31% naar 12,7%. Bij een winst van €40.000 is dat een verschil van:
- 2024: €40.000 × 13,31% = €5.324 vrijstelling
- 2025: €40.000 × 12,7% = €5.080 vrijstelling
- Nadeel: €244 minder vrijgesteld → ±€87 meer belasting per jaar
Praktisch Voorbeeld: Volledige Berekening met MKB-Winstvrijstelling
Stel: Pieter is ZZP-tekstschrijver. Hij voldoet aan het urencriterium. Zijn winst in 2025 is €40.000.
Stap 1: Winst
€40.000
Stap 2: Zelfstandigenaftrek
€40.000 - €2.470 = €37.530
Stap 3: MKB-winstvrijstelling (12,7%)
€37.530 × 12,7% = €4.766 vrijgesteld
€37.530 - €4.766 = €32.764 belastbaar inkomen
Vergelijking zonder MKB-winstvrijstelling:
Zonder de vrijstelling was het belastbaar inkomen €37.530 geweest. Door de vrijstelling is het €32.764. Verschil: €4.766.
Belastingbesparing (bij schijf 1 tarief 35,82%):
€4.766 × 35,82% = €1.708 minder belasting
Nu hetzelfde voorbeeld zonder urencriterium (geen zelfstandigenaftrek):
Stel dat Pieter dit jaar maar 900 uur werkte (geen recht op zelfstandigenaftrek):
- Winst: €40.000
- Geen zelfstandigenaftrek
- MKB-winstvrijstelling (12,7%): €40.000 × 12,7% = €5.080
- Belastbaar inkomen: €34.920
- Belastingbesparing MKB: €5.080 × 35,82% = €1.820
Interessant: zonder het urencriterium te halen profiteert Pieter nog steeds van €1.820 belastingbesparing via de MKB-winstvrijstelling — terwijl hij geen zelfstandigenaftrek kan claimen.
Veelgemaakte Fouten bij de MKB-Winstvrijstelling
1. Denken dat je het urencriterium moet halen
De meest voorkomende misvatting. De MKB-winstvrijstelling is automatisch van toepassing op elke IB-ondernemer, ongeacht het aantal gewerkte uren. Zelfs als je slechts 300 uur per jaar werkt als bijverdienende ZZP'er, heb je recht op de vrijstelling.
2. Het percentage berekenen over de bruto winst
Fout: De MKB-winstvrijstelling wordt berekend over de winst ná ondernemersaftrekken. Niet over de bruto winst. Als je €50.000 winst hebt en €2.470 zelfstandigenaftrek toepast, is de grondslag voor de MKB €47.530 — niet €50.000.
3. Niet weten dat verlies vergroot wordt
Een verlies van €10.000 wordt door de MKB-winstvrijstelling een belastbaar verlies van €11.270. Dit is op de langere termijn gunstig (meer verliesverrekening), maar verwarring hierover leidt soms tot onjuiste aangifte.
4. Verwarren met de MKB-vrijstelling voor BV's
De MKB-winstvrijstelling geldt uitsluitend voor IB-ondernemers (eenmanszaak, VOF). BV's betalen vennootschapsbelasting en kennen een ander tarievenstelsel. Als ondernemer in een BV heb je géén recht op de MKB-winstvrijstelling.
5. Vergeten dat het percentage recent is verlaagd
Tot 2023 was het percentage 14%. In 2024 daalde het naar 13,31%, en in 2025 naar 12,7%. Gebruik je een oud belastingprogramma of rekenmodel? Controleer of het juiste percentage wordt toegepast.
6. Denken dat de MKB-winstvrijstelling en zelfstandigenaftrek hetzelfde zijn
Ze vullen elkaar aan maar zijn fundamenteel anders. De zelfstandigenaftrek is een vast bedrag dat vereist dat je het urencriterium haalt. De MKB-winstvrijstelling is een percentage zonder urencriterium. Beide worden gecombineerd in de aangifte.
Tips en Aandachtspunten voor ZZP'ers
Tip 1: Vergeet niet dat de MKB-winstvrijstelling bij verlies extra voordeel kan bieden
Als je een jaar verlies draait, vergroot de MKB-winstvrijstelling je belastbare verlies. Dit grotere verlies kun je verrekenen met winst uit andere jaren (carry-back of carry-forward). Op de langere termijn levert dit meer belastingteruggave op dan zonder de vrijstelling.
Tip 2: Combineer strategisch met andere aftrekposten
De MKB-winstvrijstelling wordt berekend ná de ondernemersaftrekken. Hoe hoger je ondernemersaftrekken, hoe lager de grondslag voor de MKB, en hoe lager de absolute vrijstelling. Bij het starten is de combinatie met de startersaftrek (€2.123) extra voordelig: elke euro startersaftrek levert naast directe belastingbesparing ook een lagere MKB-grondslag op.
Tip 3: Let op de verlaging naar 12,7% in 2025
Het percentage is recent verlaagd van 13,31% (2024) naar 12,7% (2025). Dit is een van de maatregelen om de belastingkloof tussen werknemers en zelfstandigen te verkleinen. In 2026 blijft het 12,7%. Houd rekening met iets hogere belastinglasten ten opzichte van voorgaande jaren.
Tip 4: Gebruik de MKB-winstvrijstelling als argument bij prijsstelling
Wist je dat de MKB-winstvrijstelling effectief je marginale belastingdruk verlaagt? Als je in schijf 1 zit (35,82%), is je effectieve marginale tarief op winst na aftrekken slechts: 35,82% × (1 - 12,7%) = 31,27%. Dit kan helpen bij het berekenen van een minimaal uurtarief.
Tip 5: Controleer je aangifte op correcte toepassing
De meeste boekhoudsoftware en belastingaangifteprogramma's passen de MKB-winstvrijstelling automatisch toe. Controleer toch altijd in je aangifte of de juiste grondslag (winst ná aftrekken) en het juiste percentage (12,7%) zijn gebruikt. Een fout hier kan leiden tot een te hoge of te lage aanslag.
Veelgestelde Vragen
Hoe hoog is de MKB-winstvrijstelling in 2025 en 2026?
In zowel 2025 als 2026 bedraagt de MKB-winstvrijstelling 12,7%. Dit is een verlaging ten opzichte van 13,31% in 2024. Het percentage wordt berekend over de winst na alle ondernemersaftrekken (zoals de zelfstandigenaftrek). Bij een winst van €40.000 na aftrekken is de vrijgestelde winst €5.080 — onbelast.
Heb ik als ZZP'er ook recht op de MKB-winstvrijstelling als ik niet aan het urencriterium voldoe?
Ja, absoluut. Dit is een van de belangrijkste kenmerken van de MKB-winstvrijstelling: er is geen urencriterium. Elke IB-ondernemer (eenmanszaak, VOF, maatschap) heeft automatisch recht op de vrijstelling, ongeacht hoeveel uren je in je onderneming steekt. Dit is het fundamentele verschil met de zelfstandigenaftrek, die wel het urencriterium (1.225 uur) vereist.
Wat is het effect van de MKB-winstvrijstelling als ik een verlies draai?
Bij een verlies werkt de MKB-winstvrijstelling in de tegengestelde richting: het vergroot je belastbare verlies. Een verlies van €10.000 wordt een belastbaar verlies van €11.270 (€10.000 + 12,7% = €11.270). Op de korte termijn klinkt dit vervelend, maar dit grotere verlies kun je verrekenen met winst uit andere jaren (carry-back tot 1 jaar, carry-forward tot 9 jaar). Op de langere termijn levert dit meer belastingteruggave op.
Over welk bedrag bereken ik de MKB-winstvrijstelling — bruto winst of netto?
De MKB-winstvrijstelling wordt berekend over de winst ná ondernemersaftrekken. Dit betekent: na aftrek van de zelfstandigenaftrek (€2.470 in 2025), startersaftrek (indien van toepassing), meewerkaftrek en overige ondernemersaftrekken. Niet over de bruto winst. Dit is een veelgemaakte fout: wie het percentage over de bruto winst berekent, overschat het belastingvoordeel.
Wat is het verschil tussen de MKB-winstvrijstelling en de zelfstandigenaftrek?
De twee aftrekposten vullen elkaar aan maar zijn fundamenteel anders. De zelfstandigenaftrek is een vast bedrag (€2.470 in 2025, €1.200 in 2026) dat alleen geldt als je het urencriterium haalt (1.225 uur). De MKB-winstvrijstelling is een percentage (12,7%) dat automatisch geldt voor alle IB-ondernemers zonder urencriterium. De zelfstandigenaftrek wordt als eerste toegepast, daarna de MKB-winstvrijstelling over het resterende bedrag.
Geldt de MKB-winstvrijstelling ook voor een BV?
Nee. De MKB-winstvrijstelling geldt uitsluitend voor IB-ondernemers: eenmanszaken, vennootschappen onder firma (VOF), maatschappen en commanditaire vennootschappen. Een BV betaalt vennootschapsbelasting (Vpb) en valt onder een ander belastingregime. Het Vpb-tarief is 19% over de eerste €200.000 winst (2025) en 25,8% daarboven. Een directeur-grootaandeelhouder (DGA) van een BV heeft geen recht op de MKB-winstvrijstelling.
Bronnen & Referenties
- [1]MKB-winstvrijstelling BelastingdienstBelastingdienst
- [2]Ondernemersaftrekken en vrijstellingenBelastingdienst
- [3]Prinsjesdag 2024 verlaging MKB-winstvrijstellingRijksoverheid
- [4]
- [5]
Geschreven door
Fiscaal Agent Redactie
Boekhouding & Belasting Experts
De Fiscaal Agent redactie schrijft praktische artikelen over boekhouding, belastingen en financieel beheer voor ZZP'ers en freelancers in Nederland.
Meer Lezen
Laat de MKB-winstvrijstelling automatisch berekenen
Fiscaal Agent past de MKB-winstvrijstelling automatisch toe in de juiste volgorde: na ondernemersaftrekken, over het correcte bedrag, met het juiste percentage voor 2025 en 2026. Geen rekenfouten meer.