Winst Berekenen als ZZP'er in 2025: Van Omzet naar Fiscale Winst

De winstberekening voor een ZZP'er kent meerdere niveaus. Het is belangrijk om het onderscheid te begrijpen:

Stap 1: Brutowinst
Brutowinst = Omzet (excl. BTW) − Directe kosten
Directe kosten zijn kosten die direct samenhangen met het leveren van je product of dienst: inkoopkosten van goederen die je doorverkoopt, uitbesteed werk aan onderaannemers, directe materiaalkosten.

Stap 2: Nettowinst (= Winst uit Onderneming)
Nettowinst = Brutowinst − Indirecte bedrijfskosten
Indirecte bedrijfskosten zijn alle overige zakelijke uitgaven: kantoorhuur, apparatuur, telefoon, internet, verzekeringen, accountantskosten, opleiding, reiskosten, marketing, representatiekosten.

Alternatief als je geen aparte directe kosten hebt (puur dienstverlener):
Nettowinst = Omzet − Alle zakelijke kosten

Stap 3: Fiscale Winst
Fiscale winst = Nettowinst − Fiscale aftrekposten
Fiscale aftrekposten zijn extra aftrekken die de wet toestaat bovenop de normale kostenaftrek:

• Investeringsaftrek (KIA/EIA/MIA): Extra aftrek voor investeringen in bedrijfsmiddelen


• Willekeurige afschrijving (voor starters): Versneld afschrijven op bedrijfsmiddelen


• Dotatie aan oudedagsreserve (FOR): Afgeschaft per 1 januari 2023 — niet meer van toepassing

Verschil fiscale winst vs. bedrijfseconomische winst:

De fiscale winst kan lager zijn dan de bedrijfseconomische winst door investeringsaftrekken, versnelde afschrijving en specifieke fiscale regels. Omgekeerd kan de fiscale winst ook hoger zijn: als je zakelijke kosten maakt die fiscaal niet aftrekbaar zijn (bijv. boetes, representatiekosten boven 80%, auto van de zaak bijtelling).

Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) — de meest gebruikte investeringsaftrek:

Investeer je in bedrijfsmiddelen? Dan kun je naast de gewone afschrijving ook extra KIA toepassen:

Voorwaarden KIA:

• Het bedrijfsmiddel heeft een levensduur van minimaal 1 jaar


• Je gebruikt het bedrijfsmiddel zakelijk (meer dan 90% zakelijk voor volle aftrek)


• Bepaalde bedrijfsmiddelen zijn uitgesloten (woonhuizen, grond, personenauto's voor privégebruik)

• EIA-percentage: 40% van het investeringsbedrag


• Minimale investering: €2.500 per bedrijfsmiddel


• Het bedrijfsmiddel moet op de Energielijst van RVO staan


• EIA is cumuleerbaar met KIA (je kunt beide toepassen op dezelfde investering)

• Investering in zakelijk zonnepanelensysteem: €15.000 excl. BTW


• KIA (28%): €4.200 extra aftrek


• EIA (40%): €6.000 extra aftrek


• Totale extra aftrek naast normale afschrijving: €10.200


• Belastingbesparing (36% tarief): €10.200 × 36% = €3.672

Willekeurige afschrijving voor starters:
In het eerste 3 jaar van je onderneming mag je bedrijfsmiddelen willekeurig (versneld) afschrijven. Dit verlaagt je fiscale winst in de beginjaren en verlaagt daarmee je belastingdruk. In latere jaren schrijf je dan minder af, maar je hebt het belastingvoordeel in het begin al genoten.

FOR (Fiscale Oudedagsreserve): AFGESCHAFT per 1 januari 2023
De FOR is per 1 januari 2023 afgeschaft als nieuwe dotatiemogelijkheid. Al opgebouwde FOR-reserves konden tot eind 2023 omgezet worden naar een lijfrenteproduct. Als je nog een oude FOR-reserve hebt staan, moet je die de komende jaren alsnog omzetten of afrekenen.

Voorbeeld 1: Startende dienstverlener met lage kosten — €25.000 omzet (2025)

Tomas is freelance schrijver. Hij heeft vrijwel geen directe kosten — alleen indirecte bedrijfskosten. Hij investeert in een laptop van €1.500.

Bedrijfseconomische winstberekening:

Fiscale winstberekening:

Door de startersaftrek op afschrijving is de fiscale winst €1.000 lager dan de bedrijfseconomische winst.

---

Voorbeeld 2: Gemiddelde dienstverlener met matige kosten — €50.000 omzet (2025)

Aisha is marketingconsultant. Ze maakt gebruik van de KIA op nieuwe apparatuur (€8.000 investering).

Bedrijfseconomische winstberekening:

Fiscale winstberekening:

Door de KIA is de fiscale winst €2.240 lager. Belastingbesparing (36% tarief): €2.240 × 36% = €806 minder belasting.

---

Voorbeeld 3: ZZP'er met hoge kosten en forse investering — €90.000 omzet (2025)

Willem is technisch consultant en rijdt veel zakelijke kilometers. Hij investeert in een nieuwe zakelijke elektrische auto (€45.000) en zakelijk gereedschap (€5.000).

Bedrijfseconomische winstberekening:

Fiscale winstberekening:

Notitie bijtelling: De bijtelling voor privégebruik van de zakelijke auto verhoogt het belastbaar inkomen. Voor een elektrische auto met cataloguswaarde tot €30.000 geldt 16% bijtelling (2025); voor het meerdere boven €30.000 geldt 22%. Bij €45.000 cataloguswaarde: 16% × €30.000 + 22% × €15.000 = €4.800 + €3.300 = €8.100 bijtelling. In dit vereenvoudigd voorbeeld is er bij de EIA een netto voordeel van €18.000 aftrek vs. ~€8.100 bijtelling — per saldo €9.900 netto winstverlagend, wat €9.900 × 36% = €3.564 belastingbesparing oplevert.

Fout 1: FOR (Fiscale Oudedagsreserve) nog meenemen in winstberekening

De FOR is per 1 januari 2023 afgeschaft. ZZP'ers die al jaren hun belastingberekening doen, vergeten soms dat deze aftrekpost niet meer bestaat. Als je een belastingadviseur hebt die dit vergeet, laat hem dit corrigeren. Opgebouwde FOR-reserves uit het verleden moeten nog wel worden verwerkt (omzetten of afrekenen).

Fout 2: KIA vergeten bij investeringen boven €2.901

Veel ZZP'ers schrijven bedrijfsmiddelen af en vergeten de Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek toe te passen. Bij een investering van €10.000 is de KIA €2.800 — dat is €2.800 extra aftrek bovenop de normale afschrijving. Bij 36% belasting is dat €1.008 direct belastingvoordeel. Je vraagt de KIA aan in je aangifte inkomstenbelasting door het investeringsbedrag op te geven.

Fout 3: Privégebruik van zakelijke middelen niet corrigeren

Als je een zakelijke auto, telefoon of computer ook privé gebruikt, moet je een privégebruik-correctie doorvoeren. Gebruik je een auto voor 30% privé, dan is 30% van de autokosten niet aftrekbaar als zakelijke kosten. Voer je deze correctie niet door, dan riskeert de Belastingdienst bij controle een naheffing. Houd een rittenregistratie bij voor de auto om het zakelijke gebruik te onderbouwen.

Fout 4: Representatiekosten volledig aftrekken

Representatiekosten (zakelijke lunches, diners, relatiegeschenken, congressen) zijn slechts voor 80% aftrekbaar — de overige 20% is een niet-aftrekbare kostenpost die je winst verhoogt. Als je €5.000 aan representatiekosten boekt, mag je maar €4.000 van je winst aftrekken. De €1.000 niet-aftrekbaar deel verhoogt je fiscale winst met €1.000.

Fout 5: Boekwaarde vs. aanschafwaarde verwarren bij afschrijving

Als je een bedrijfsmiddel verkoopt, moet je de verkoopprijs vergelijken met de boekwaarde (aanschafprijs minus opgebouwde afschrijvingen). Is de verkoopprijs hoger dan de boekwaarde, dan heb je een boekwinst — en die is belastbaar. Verkoop je je laptop van €1.500 (aanschaf) na 2 jaar afschrijving (40% afgeschreven = €600) voor €800? Dan is de boekwaarde €900 en de boekwinst €800 − €900 = −€100 (verlies, aftrekbaar). Verkoop je hem voor €1.100? Dan is boekwinst €1.100 − €900 = €200 (belastbaar).

1. Fiscaal Agent (fiscalagent.nl)
Fiscaal Agent is een volledig geïntegreerd boekhoudplatform voor ZZP'ers dat automatisch je brutowinst, nettowinst en fiscale winst berekent op basis van je werkelijke transacties. Alle kostenposten worden automatisch gecategoriseerd, de KIA wordt gesignaleerd bij investeringen, en de belastingprognose is altijd actueel. Je hebt op elk moment real-time inzicht in je winstpositie — essentieel voor tijdige belastingreservering.

2. Belastingdienst Rekenhulp Investeringsaftrek (KIA)
De Belastingdienst biedt een specifieke rekenhulp aan voor de Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek. Je vult je investeringsbedragen in en de tool berekent je KIA.
Url: https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/nl/ondernemers/content/investeringsaftrek

3. RVO Energielijst (voor EIA)
Wil je de Energie-investeringsaftrek claimen? Controleer eerst via de RVO-website of het bedrijfsmiddel op de Energielijst staat.
Url: https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/eia

4. Berekenhet.nl Afschrijvingscalculator
Berekenhet.nl biedt een calculator voor lineaire en degressieve afschrijving. Handig om snel de jaarlijkse afschrijving van een bedrijfsmiddel te berekenen.

5. Mijn Belastingdienst Zakelijk — Aangifte IB
In je aangifte inkomstenbelasting geef je de winst op in de rubriek 'Winst uit onderneming'. Je kunt hier ook je investeringsaftrekken (KIA, EIA, MIA) invullen. Zorg dat je alle facturen van investeringen bewaart — deze zijn bewijs bij controle.

Boekhoudkundig advies:
Gebruik altijd de dubbele boekhoudmethode als je investeringen doet. Bedrijfsmiddelen boven de activeringsgrens (doorgaans €450 excl. BTW) worden niet direct als kosten geboekt maar als actief op de balans, en daarna jaarlijks afgeschreven. Dit heeft impact op je winst (jaarlijkse afschrijving, niet de volledige aanschaf) en op de winstberekening voor KIA.

Er zijn in 2025 en 2026 geen grote wijzigingen in de structuur van de winstberekening zelf. De winst = omzet minus kosten blijft het basisprincipe. Toch zijn er enkele relevante updates:

KIA-bedragen voor 2025 en 2026:
De KIA-grensbedragen worden jaarlijks licht geïndexeerd:

EIA-percentage:
Het EIA-percentage van 40% is ongewijzigd in 2025. Wel wordt de Energielijst jaarlijks bijgewerkt — controleer of je investering op de actuele lijst staat.

Afschrijvingsregels voor elektrische auto's:
Voor zakelijke elektrische auto's (aangeschaft tot 2026) gold een verlaagd bijtelling-tarief van 16% voor de eerste €30.000 van de cataloguswaarde (daarboven 22%). Vanaf 2026 wordt verwacht dat ook elektrische auto's naar 22% bijtelling over de volledige cataloguswaarde gaan. Dit heeft effect op de netto belastingdruk voor ZZP'ers met een zakelijke EV.

FOR definitief afgewikkeld:
ZZP'ers die voor 2023 een FOR-reserve hadden, moesten die voor eind 2023 omzetten naar een lijfrenteproduct of afrekenen. Als er nog een oude reserve staat, neem dan contact op met je accountant voor de juiste afwikkeling.

Samenvatting financieel effect 2025 vs. 2026:

Strategisch advies voor 2025:
Investeer in energiezuinige bedrijfsmiddelen vóór eind 2025 als je gebruik wilt maken van het huidige EIA-tarief en de EV-bijtellingsvoordelen. Overleg met een fiscalist of het fiscaal gunstiger is om in 2025 of 2026 te investeren, afhankelijk van je verwachte winstniveau en bijbehorende belastingschijf.