Belasting Berekenen als ZZP'er in 2025: Stap-voor-Stap met Echte Cijfers
Nederland telt ruim 1,2 miljoen ZZP'ers volgens het CBS — en bijna al die ondernemers worstelen jaarlijks met dezelfde vraag: hoeveel belasting moet ik eigenlijk betalen? Het antwoord is niet eenvoudig, want als zelfstandige heb je te maken met een reeks stappen die elkaar opvolgen: van omzet naar winst, van winst naar belastbaar inkomen, en van belastbaar inkomen naar het bedrag dat je daadwerkelijk aan de Belastingdienst overmaakt. Doe je dit verkeerd, dan betaal je te veel — of je krijgt een onaangename naheffing. In dit artikel doorlopen we de volledige berekening met de actuele tarieven voor 2025 en 2026, inclusief concrete rekenvoorbeelden voor een starter, een gemiddelde ZZP'er en een hoog-inkomensgeval. Je leert de exacte formule, de veelgemaakte valkuilen en welke tools de berekening voor je automatiseren.
Direct aan de slag?
Probeer Fiscaal Agent 5 dagen gratis — geen creditcard nodig.
Vanuit Onze Ervaring
- •Fiscaal Agent berekent de belasting automatisch op basis van je werkelijke winst en actuele 2025-tarieven
- •Meer dan 5.000 ZZP'ers gebruiken Fiscaal Agent om hun belastingaangifte voor te bereiden zonder verrassingen
- •Gebruikers die Fiscaal Agent inzetten besparen gemiddeld €1.200 per jaar door aftrekposten die ze anders over het hoofd zouden zien
De Formule: Van Omzet naar Te Betalen Belasting
De belastingberekening voor een ZZP'er bestaat uit acht opeenvolgende stappen. Elke stap bouwt voort op de vorige. Sla je een stap over, dan klopt het eindresultaat niet.
Stap 1 — Bruto omzet (exclusief BTW)
Dit is het totaal van alle facturen die je in het belastingjaar hebt verstuurd, exclusief de BTW die je als doorgeefluik int voor de overheid.
Stap 2 — Aftrekbare zakelijke kosten
Trek alle bewezen zakelijke kosten af: kantoorhuur, telefoon, software, zakelijke kilometers (€0,23 per kilometer), opleidingen, accountantskosten, etc. Privékosten zijn niet aftrekbaar.
Formule tot hier: Winst uit onderneming = Omzet − Zakelijke kosten
Stap 3 — Zelfstandigenaftrek (als je voldoet aan het urencriterium)
Je mag de zelfstandigenaftrek toepassen als je minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming besteedt. In 2025 bedraagt dit €2.470. Ben je starter (eerste drie jaar)? Dan tel je hier de startersaftrek van €2.123 bij op.
Stap 4 — MKB-winstvrijstelling
Van het bedrag na de ondernemersaftrekken neem je 12,7% als vrijstelling. Dit vermindert je belastbare winst verder.
Formule voor belastbare winst:
Belastbare winst = (Winst − Zelfstandigenaftrek − Startersaftrek) × (1 − 0,127)
Stap 5 — Inkomstenbelasting per schijf (2025)
Nederland kent in 2025 drie belastingschijven voor inkomen uit werk en woning:
| Schijf | Belastbaar inkomen | Tarief |
|---|---|---|
| Schijf 1 | Tot €38.411 | 35,82% |
| Schijf 2 | €38.411 – €76.817 | 37,48% |
| Schijf 3 | Boven €76.817 | 49,50% |
Je berekent per schijf hoeveel inkomen erin valt en vermenigvuldigt dat met het tarief. De schijven zijn progressief: je betaalt alleen het hogere tarief over het deel boven de grens, niet over het volledige inkomen.
Stap 6 — Zvw-bijdrage (zorgpremie)
Als ondernemer betaal je zelf de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet. In 2025 is dit 5,26% over je winst uit onderneming, met een maximum bijdragegrondslag van €75.864. Dit is bovenop de inkomstenbelasting.
Stap 7 — Heffingskortingen (verminderingen op de belasting)
Na het berekenen van de bruto belasting gaan de heffingskortingen ervan af:
- Algemene heffingskorting 2025: maximaal €3.068 (loopt af bij hoger inkomen)
- Arbeidskorting 2025: maximaal €5.599 (geldt ook voor ZZP'ers)
Deze kortingen verlagen de daadwerkelijk te betalen belasting aanzienlijk, vooral bij lagere inkomens.
Stap 8 — Te betalen bedrag
Te betalen belasting = (Inkomstenbelasting schijf 1 + schijf 2 + schijf 3) + Zvw-bijdrage − Algemene heffingskorting − Arbeidskorting
Het resultaat is wat je via de aangifte inkomstenbelasting moet afdragen (of terugkrijgt als je voorheffing te veel hebt betaald).
Actuele Tarieven 2025 en 2026
De tarieven en aftrekbedragen veranderen elk jaar. Hier is een volledig overzicht voor beide jaren naast elkaar:
Belastingschijven
| Gegeven | 2025 | 2026 |
|---|---|---|
| Schijf 1 tarief | 35,82% | 35,82% (verwacht) |
| Schijf 1 grens | Tot €38.411 | Indexatie verwacht |
| Schijf 2 tarief | 37,48% | 37,48% (verwacht) |
| Schijf 2 grens | €38.411 – €76.817 | Indexatie verwacht |
| Schijf 3 tarief | 49,50% | 49,50% |
Ondernemersaftrekken
| Gegeven | 2025 | 2026 |
|---|---|---|
| Zelfstandigenaftrek | €2.470 | €1.200 |
| Startersaftrek | €2.123 | €2.123 |
| MKB-winstvrijstelling | 12,7% | 12,7% |
| Urencriterium | 1.225 uur | 1.225 uur |
Overig
| Gegeven | 2025 | 2026 |
|---|---|---|
| Zvw-bijdrage tarief | 5,26% | 4,28% |
| Algemene heffingskorting (max) | €3.068 | Verwacht lager |
| Arbeidskorting (max) | €5.599 | Verwacht vergelijkbaar |
| Kilometervergoeding | €0,23/km | €0,23/km |
Let op: De zelfstandigenaftrek daalt fors van €2.470 in 2025 naar €1.200 in 2026. Dit is een bewust overheidsbeleid om het fiscale verschil tussen ZZP'ers en werknemers te verkleinen. De aftrek was in 2012 nog €9.484. Een ZZP'er met een winst van €50.000 betaalt in 2026 door deze verlaging ongeveer €450 meer belasting dan in 2025.
Rekenvoorbeelden: Drie Situaties Uitgewerkt
We laten drie veelvoorkomende situaties zien met de volledige berekening stap voor stap.
---
Voorbeeld 1: Startende ZZP'er — €25.000 omzet
Situatie: Lisa is grafisch ontwerper, eerste jaar als ZZP'er, voldoet aan het urencriterium. Zakelijke kosten: €3.500 (software, telefoon, cursus).
- Winst = €25.000 − €3.500 = €21.500
- Minus zelfstandigenaftrek: €21.500 − €2.470 = €19.030
- Minus startersaftrek (eerste 3 jaar): €19.030 − €2.123 = €16.907
- MKB-winstvrijstelling: €16.907 × (1 − 0,127) = €16.907 × 0,873 = €14.759
- Belasting schijf 1 (alles valt in schijf 1): €14.759 × 35,82% = €5.289
- Zvw-bijdrage: €21.500 × 5,26% = €1.131
- Algemene heffingskorting: −€3.068 (vol recht bij dit inkomensniveau)
- Arbeidskorting: −€3.200 (circa, loopt op tot ca. €5.599 bij hoger inkomen)
- Te betalen: €5.289 + €1.131 − €3.068 − €3.200 = €152
ConclusieConclusie: Een startende ZZP'er met €25.000 omzet betaalt nauwelijks belasting dankzij startersaftrek en heffingskortingen. Netto-inkomen is circa €21.348 (omzet minus kosten minus belasting).
---
Voorbeeld 2: Gevestigde ZZP'er — €50.000 omzet
Situatie: Jan is IT-consultant, 5 jaar ZZP'er. Zakelijke kosten: €8.000 (kantoor, reiskosten, software). Geen startersaftrek meer.
- Winst = €50.000 − €8.000 = €42.000
- Minus zelfstandigenaftrek: €42.000 − €2.470 = €39.530
- Geen startersaftrek
- MKB-winstvrijstelling: €39.530 × 0,873 = €34.510
- Belasting schijf 1: €34.510 is boven €38.411? Nee, €34.510 < €38.411, dus alles in schijf 1: €34.510 × 35,82% = €12.362
- Zvw-bijdrage: €42.000 × 5,26% = €2.209
- Algemene heffingskorting: −€2.210 (begint af te bouwen bij dit inkomensniveau)
- Arbeidskorting: −€4.945 (circa, afhankelijk van exact inkomen)
- Te betalen: €12.362 + €2.209 − €2.210 − €4.945 = €7.416
Conclusie: Een ZZP'er met €50.000 omzet betaalt effectief circa 14,8% van zijn omzet aan belasting en premies. Het netto-inkomen is circa €34.584.
---
Voorbeeld 3: Hoge omzet — €90.000 omzet
Situatie: Sophie is zelfstandig advocaat, 8 jaar ZZP'er. Zakelijke kosten: €15.000 (kantoorruimte, vakliteratuur, zakelijke reizen). Geen startersaftrek.
- Winst = €90.000 − €15.000 = €75.000
- Minus zelfstandigenaftrek: €75.000 − €2.470 = €72.530
- MKB-winstvrijstelling: €72.530 × 0,873 = €63.319
- Belastingberekening per schijf:
- Schijf 2 (€38.411 t/m €63.319): €24.908 × 37,48% = €9.334
- Totaal bruto belasting: €23.094
- Zvw-bijdrage: €75.000 × 5,26% = €3.945
- Algemene heffingskorting: −€595 (sterk afgebouwd bij dit inkomensniveau)
- Arbeidskorting: −€3.200 (circa, begint ook af te bouwen)
- Te betalen: €23.094 + €3.945 − €595 − €3.200 = €23.244
Conclusie: De effectieve belastingdruk is circa 25,8% op de omzet, of 30,9% op de winst. Boven €76.817 belastbaar inkomen geldt het 49,5%-tarief — bij nog hogere inkomens loopt de belasting snel op.
Veelgemaakte Fouten bij het Berekenen van ZZP-belasting
De Belastingdienst constateert jaarlijks dat een significant deel van de aangiften fouten bevat. Dit zijn de vijf gevaarlijkste:
Fout 1: BTW en inkomstenbelasting door elkaar halen
Je omzet voor de inkomstenbelasting is altijd exclusief BTW. De BTW die je factureert, ontvang je namens de Belastingdienst en draag je af via de BTW-aangifte. Gebruik je per ongeluk je omzet inclusief BTW als basis, dan overschat je je winst en betaal je te veel inkomstenbelasting. Gevolg: honderden tot duizenden euro's te veel betaald.
Fout 2: Vergeten het urencriterium bij te houden
De zelfstandigenaftrek van €2.470 is alleen van toepassing als je minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming hebt besteed. Dit zijn feitelijk gewerkte uren, geen geschatte uren. Heb je geen urenstaat bijgehouden en claimt de Belastingdienst dat je de uren niet kunt aantonen, dan wordt de aftrek geweigerd. Gevolg: correctie met opslag tot €864 extra belasting, plus mogelijk een boete.
Fout 3: MKB-winstvrijstelling op het verkeerde bedrag toepassen
De MKB-winstvrijstelling van 12,7% geldt over de winst ná aftrek van de ondernemersaftrekken (zelfstandigenaftrek en startersaftrek), niet over de ruwe winst. Pas je de vrijstelling toe op de winst vóór de aftrekken, dan bereken je een te hoge vrijstelling en betaal je te weinig belasting — een situatie die bij een boekenonderzoek tot naheffing leidt.
Fout 4: Privékosten als zakelijk opvoeren
Een lunch met vrienden, je privé-telefoonabonnement, de hypotheek van je woning — dit zijn geen zakelijke kosten ook al gebruik je ze soms voor werk. De Belastingdienst hanteert het criterium dat kosten een zakelijk karakter moeten hebben. Bij een mix (privé/zakelijk) mag je doorgaans alleen het zakelijke deel aftrekken. Gemengde kosten zonder onderbouwing kunnen integraal worden gecorrigeerd, met 50% boete bij grove nalatigheid.
Fout 5: Vergeten van de Zvw-bijdrage in de liquiditeitsplanning
Veel ZZP'ers reserveren geld voor inkomstenbelasting, maar vergeten de Zvw-bijdrage van 5,26% over de winst (2025). Op een winst van €50.000 is dit €2.630 extra. Wie hier niet op inspeelt, heeft een onaangename verrassing bij de definitieve aanslag. Reserveer altijd minimaal 30-35% van je winst voor belastingen en premies samen.
Handige Tools en Hulpmiddelen
Je hoeft de berekening niet handmatig te doen. Er zijn meerdere betrouwbare tools beschikbaar:
1. Fiscaal Agent
Fiscaal Agent is een AI-gestuurd boekhoudplatform dat speciaal is ontwikkeld voor Nederlandse ZZP'ers. Het platform categoriseert je bankafschriften automatisch, berekent je winst real-time en toont direct hoeveel belasting je naar verwachting zult betalen op basis van de actuele schijven en kortingen. Je hoeft geen Excel-formules te kennen — de berekening loopt op de achtergrond mee terwijl je facturen maakt.
2. Belastingdienst Rekenhulp Inkomstenbelasting
Op belastingdienst.nl staat een gratis rekenhulp die je vraag voor vraag begeleidt door je aangifte. De tool is echter reactief: je moet zelf weten welke bedragen je invoert. Adres: belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/nl/ondernemers/
3. Mijn Belastingdienst (aangifte-portal)
De online aangifte-omgeving vult sommige gegevens automatisch voor (vooraf ingevulde aangifte). Controleer altijd de vooringevulde bedragen, want ze zijn gebaseerd op gegevens van derden die niet altijd kloppen.
4. Nibud ZZP-tool
Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting biedt een overzichtelijk inkomensinzicht-tool voor zelfstandigen, inclusief een schatting van te reserveren belasting. Handig voor een eerste oriëntatie.
5. Spreadsheet-template van KVK
De Kamer van Koophandel biedt gratis sjablonen aan waarmee je je winst en verliesrekening bijhoudt. Dit is geen vervanger voor een boekhoudprogramma, maar helpt als tussenoplossing.
Tip: De beste aanpak is een geïntegreerd platform dat je banktransacties koppelt aan je boekhouding. Dan is de belastingberekening altijd actueel en gebaseerd op echte cijfers — niet op schattingen of losse aantekeningen.
Wijzigingen 2025 versus 2026: Wat Verandert Er?
Het belastinglandschap voor ZZP'ers wijzigt aanzienlijk tussen 2025 en 2026. Hier zijn de belangrijkste veranderingen op een rij:
1. Zelfstandigenaftrek: van €2.470 naar €1.200
Dit is de grootste verandering. De zelfstandigenaftrek wordt meer dan gehalveerd. De overheid bouwt deze aftrek al jaren af als onderdeel van het beleid om de fiscale behandeling van ZZP'ers en werknemers meer gelijk te trekken. Voor 2025 houd je nog recht op €2.470; vanaf 1 januari 2026 is dit €1.200. Bij een marginaal belastingtarief van 35,82% kost deze verlaging een ZZP'er in schijf 1 ongeveer € (2.470 − 1.200) × 35,82% = €455 extra belasting per jaar.
2. Zvw-bijdrage: van 5,26% naar 4,28%
De Zorgverzekeringswet-bijdrage daalt in 2026 van 5,26% naar 4,28%. Op een winst van €50.000 scheelt dit €(0,0526 − 0,0428) × €50.000 = €490 minder te betalen in 2026. Dit compenseert deels de hogere belasting door de lagere zelfstandigenaftrek.
3. Netto-effect voor een gemiddelde ZZP'er (winst €42.000)
- Extra belasting door lagere zelfstandigenaftrek: +€455
- Besparing door lagere Zvw: −€412
- Per saldo: circa €43 meer te betalen in 2026 vergeleken met 2025
Voor ZZP'ers met hogere winsten valt het netto-effect negatief uit, omdat de zelfstandigenaftrek bij hogere tarieven zwaarder doorwerkt.
4. Maximale jaarruimte lijfrente
Je kunt ook sparen voor je pensioen via een lijfrente en de premie aftrekken van je inkomen. De maximale jaarruimte in 2025 is €35.798 en in 2026 €35.589. Dit is een aantrekkelijke manier om belastinguitstel te realiseren, nu de FOR (Fiscale Oudedagsreserve) per 1 januari 2023 is afgeschaft.
Advies: Maak voor eind 2025 een belastingprognose op basis van je verwachte winst. Als je in 2025 een goede winst maakt, overweeg dan een extra lijfrentestorting voor het einde van het jaar om je belastbare inkomen te verlagen.
Veelgestelde Vragen
Moet ik als ZZP'er ook premies volksverzekeringen betalen naast de inkomstenbelasting?
Ja. In de belastingschijven voor ZZP'ers zijn de premies volksverzekeringen (AOW, Anw, Wlz) al verwerkt in het tarief. Het tarief in schijf 1 van 35,82% bestaat deels uit inkomstenbelasting en deels uit deze premies. In schijf 3 (49,50%) gelden geen volksverzekeringspremies meer, want die zijn gemaximeerd. Naast de schijftarieven betaal je als ZZP'er ook afzonderlijk de Zvw-bijdrage van 5,26% (2025) over je winst.
Hoe werkt de MKB-winstvrijstelling precies, en kan ik die altijd toepassen?
De MKB-winstvrijstelling van 12,7% is een aftrek die automatisch geldt voor alle ondernemers voor de inkomstenbelasting — ook als je niet voldoet aan het urencriterium. Je hoeft er niets voor aan te vragen. De vrijstelling verlaagt je belastbare winst met 12,7% van je winst na aftrek van de ondernemersaftrekken (zoals zelfstandigenaftrek). Let op: als je een verlies hebt, verhoogt de MKB-winstvrijstelling dat verlies juist, wat nadelig kan zijn.
Kan ik ook belasting terugkrijgen als ZZP'er?
Ja, dat is mogelijk. Als je tijdens het jaar voorlopige aanslagen hebt betaald die hoger zijn dan je uiteindelijke belastingschuld, krijg je het verschil terug. Dit kan ook gebeuren als je pas halverwege het jaar bent begonnen als ZZP'er, weinig hebt verdiend, of veel aftrekbare kosten had. De heffingskortingen spelen hierbij een grote rol: voor lage inkomens kunnen de kortingen (max. €3.068 + €5.599) de verschuldigde belasting volledig elimineren.
Wat is het verschil tussen de voorlopige aanslag en de definitieve aanslag inkomstenbelasting?
De voorlopige aanslag is een schatting van je te betalen belasting op basis van voorgaande jaren of een eigen schatting die je opgeeft. Je betaalt dit in maandelijkse termijnen gedurende het jaar. Na afloop van het belastingjaar doe je aangifte, waarna de Belastingdienst een definitieve aanslag berekent op basis van je werkelijke cijfers. Het verschil tussen wat je hebt betaald en wat je werkelijk verschuldigd bent, moet je bijbetalen of krijg je terug.
Hoeveel procent van mijn omzet moet ik reserveren voor belastingen?
Een vuistregel die voor de meeste ZZP'ers werkt: reserveer 30% van je netto omzet (exclusief BTW) voor belastingen en premies samen. Bij hogere inkomens (boven €60.000 winst) loopt dit op naar 35-40%. Dit dekt inkomstenbelasting, de Zvw-bijdrage en laat wat marge voor heffingskortingen. Gebruik een aparte spaarrekening voor belastingreserveringen zodat je nooit voor verrassingen staat bij de definitieve aanslag.
Mag ik de kosten van mijn thuis-werkplek aftrekken als ZZP'er?
Dit is een van de meest gestelde vragen. Een thuiswerkplek in een huurwoning is doorgaans niet aftrekbaar, tenzij de ruimte volledig zakelijk is en een eigen toegang heeft. Bij een koopwoning gelden andere regels: de werkruimte moet aan strenge criteria voldoen (meer dan 70% zakelijk gebruik en het inkomen moet grotendeels in die ruimte worden verdiend). Veel ZZP'ers schatten de aftrekbaarheid te optimistisch in. Controleer de situatie met een fiscalist of gebruik de criteria op belastingdienst.nl/ondernemers.
Bronnen & Referenties
- [1]
- [2]Zelfstandigenaftrek — voorwaarden en bedragen 2025Belastingdienst
- [3]MKB-winstvrijstelling — hoe werkt het?Belastingdienst
- [4]
- [5]Zvw-bijdrage voor zelfstandigen 2025Belastingdienst
- [6]Heffingskortingen 2025 — overzicht en bedragenBelastingdienst
Geschreven door
Fiscaal Agent Redactie
Boekhouding & Belasting Experts
De Fiscaal Agent redactie schrijft praktische artikelen over boekhouding, belastingen en financieel beheer voor ZZP'ers en freelancers in Nederland.
Meer Lezen
Klaar om je boekhouding te vereenvoudigen?
Fiscaal Agent automatiseert je boekhouding met AI. Minder administratie, meer inzicht, altijd op tijd.