Balans Voorbeeld voor ZZP'ers: Compleet Ingevuld Template Eenmanszaak 2025
De balans is de financiële momentopname van jouw bedrijf. Waar de winst- en verliesrekening laat zien wat je hebt verdiend en uitgegeven gedurende een jaar, toont de balans op één specifieke datum wat je bezit (activa), wat je schuldig bent (vreemd vermogen) en wat er netto aan de ondernemer toebehoort (eigen vermogen). Als ZZP'er met een eenmanszaak heb je misschien het idee dat een balans alleen voor grote bedrijven is — maar niets is minder waar.
Een correcte balans is onmisbaar als je een zakelijke lening aanvraagt, een hypotheek wilt afsluiten, of als de Belastingdienst je administratie controleert. Banken en financiers kijken primair naar de balans om je solvabiliteit en financiële gezondheid te beoordelen. Bovendien verplicht goed koopmansgebruik (Wet IB 2001, art. 3.25) je als ondernemer tot het bijhouden van een sluitende administratie — inclusief een openings- en slotbalans per jaar.
In dit artikel vind je een volledig ingevuld balans voorbeeld voor een webdesigner in 2025, met uitleg van elke balanspost, de logica van activa en passiva, het werken met privéstortingen en -onttrekkingen, en de moderne tools die dit automatiseren. Nederland telt 1,2 miljoen ZZP'ers (CBS); vrijwel al hen hebben baat bij een beter begrip van hun balans.
Direct aan de slag?
Probeer Fiscaal Agent 5 dagen gratis — geen creditcard nodig.
Vanuit Onze Ervaring
- •Meer dan 5.000 ZZP'ers gebruiken Fiscaal Agent voor hun boekhouding
- •Onze AI genereert automatisch een actuele balans op basis van je boekingen
- •Gemiddeld besparen gebruikers 4 uur per week op hun administratie
Wettelijke Vereisten: Wat Moet Er in een Balans van een ZZP'er?
Een balans bestaat uit twee kanten die altijd in evenwicht moeten zijn:
Activa (linkerzijde): Alles wat je bedrijf bezit of van derden te ontvangen heeft.
Passiva (rechterzijde): De financieringsbronnen — eigen vermogen (van de ondernemer) en vreemd vermogen (schulden aan derden).
De gouden boekhoudformule: Activa = Eigen vermogen + Vreemd vermogen
Verplichte onderdelen per categorie:
Vaste activa:
- Bedrijfsmiddelen met een gebruiksduur langer dan 1 jaar (computer, inventaris, auto, machines)
- Waardering: aanschafwaarde minus cumulatieve afschrijvingen
Vlottende activa:
- Debiteuren (uitstaande facturen die klanten nog moeten betalen)
- Voorraad (indien van toepassing)
- Bank- en kassaldo
- Nog te ontvangen bedragen (bijv. overlopende activa)
Eigen vermogen:
- Beginkapitaal (eigen vermogen 1 januari)
- Privéstortingen (geld dat je als ondernemer in de zaak hebt gestort)
- Privéonttrekkingen (geld dat je voor privé hebt opgenomen — negatief)
- Winst van het boekjaar (uit de W&V)
Kort vreemd vermogen (kortlopende schulden):
- Crediteuren (facturen van leveranciers die je nog moet betalen)
- BTW-schuld (te betalen BTW aan Belastingdienst)
- Belastingschuld (voorlopige aanslag IB, loonbelasting indien van toepassing)
- Overige kortlopende schulden
Lang vreemd vermogen (langlopende schulden):
- Bankkredieten, leningen met looptijd langer dan 1 jaar
Bewaarplicht: Net als de W&V moet de balans 7 jaar worden bewaard. De openingsbalans van het eerste jaar (oprichtingsbalans) bewaar je zelfs 10 jaar.
Compleet Ingevuld Voorbeeld: Balans per 31 December 2025
Hieronder vind je een volledig uitgewerkt balans voorbeeld voor dezelfde fictieve webdesigner uit het W&V-voorbeeld (Jan de Vries, Webdesign Studio). De balans sluit aan op de winst van €46.000 uit de winst- en verliesrekening 2025.
---
BALANS PER 31 DECEMBER 2025
Webdesign Studio — Jan de Vries (Eenmanszaak)
KVK: 12345678 | BTW: NL123456789B01
---
ACTIVA (bezittingen) PASSIVA (schulden + eigen vermogen)VASTE ACTIVA: EIGEN VERMOGEN:
Inventaris (bureau, stoel): Kapitaal per 1/1/2025: €15.000
Aanschaf: €1.500 Privéstortingen 2025: €2.000
Afschr. cumulatief: -€900 Privéonttrekkingen 2025: -€24.000
Boekwaarde: €600 Winst boekjaar 2025: +€46.000
──────────────────────────────────
Computer/laptop: Totaal eigen vermogen: €39.000
Aanschaf: €2.400
Afschr. cumulatief: -€1.600
Boekwaarde: €800
Auto (zakelijk deel 70%):
Aanschaf: €18.000
Zakelijk deel: €12.600
Afschr. cumulatief: -€4.200
Boekwaarde: €8.400 VREEMD VERMOGEN (KORT):
Crediteuren: €3.200
────────────────── BTW-schuld Q4 2025: €2.400
Totaal vaste activa: €9.800 Belastingschuld (IB): €4.000
Overige schulden: €400
VLOTTENDE ACTIVA: ──────────────────────────────────
Debiteuren: €6.500 Totaal vreemd vermogen: €10.000
Voorraad: €0
Bank (zakelijk): €32.400
Kas: €0 VREEMD VERMOGEN (LANG):
Overlopende activa: €300 Langlopende leningen: €0
──────────────────
Totaal vlottend: €39.200
══════════════════ ══════════════════════════════════
TOTAAL ACTIVA: €49.000 TOTAAL PASSIVA: €49.000
══════════════════ ══════════════════════════════════
---
Controleer: Activa = Passiva?
€49.000 = €39.000 (eigen vermogen) + €10.000 (vreemd vermogen) = €49.000
De balans sluit — dit is correct.
---
Aansluiting eigen vermogen met vorig jaar:
Eigen vermogen 1/1/2025: €15.000
Privéstortingen: +€2.000
Privéonttrekkingen: -€24.000
Winst 2025: +€46.000
────────────────────────────────────────────
Eigen vermogen 31/12/2025: €39.000Deze mutatie van €24.000 netto (€39.000 - €15.000) is de optelsom van alle bewegingen in het eigen vermogen gedurende 2025.
Stap-voor-Stap Uitleg: Elke Balanspost
Vaste activa — afschrijfbare bedrijfsmiddelen
Vaste activa zijn bezittingen met een gebruiksduur langer dan één jaar en een aanschafwaarde boven €450 (excl. BTW). Ze worden niet direct als kosten geboekt, maar afgeschreven over de verwachte gebruiksduur:
- Inventaris (bureau, stoel, €1.500): afschrijftermijn 5 jaar → €300/jaar
- Laptop (€2.400 excl. BTW): afschrijftermijn 3 jaar → €800/jaar
- Auto (zakelijk deel 70% van €18.000 = €12.600): afschrijftermijn 5 jaar → €2.520/jaar
De boekwaarde op de balans = aanschafwaarde minus alle afschrijvingen tot op heden.
Vlottende activa — snel realiseerbare bezittingen
Debiteuren (€6.500):
Facturen die je hebt verstuurd maar waarvan je het geld nog niet hebt ontvangen. Elke openstaande factuur op 31 december staat hier. Let op: dit is exclusief BTW voor een BTW-ondernemer (de BTW-vordering staat apart).
Bank (€32.400):
Het saldo op je zakelijke bankrekening op 31 december. Dit moet exact overeenkomen met je bankafschrift.
Overlopende activa (€300):
Vooruitbetaalde kosten of nog te ontvangen inkomsten. Bijv. een jaarlijks softwareabonnement van €600 dat je in augustus hebt betaald: €300 betreft 2026 en staat als overlopend actief.
Eigen vermogen — wat de ondernemer bezit
Bij een eenmanszaak is er geen juridisch onderscheid tussen de ondernemer en zijn bedrijf. Het eigen vermogen is simpelweg het verschil tussen bezittingen en schulden.
Privéstortingen (€2.000):
Bedragen die Jan persoonlijk in zijn bedrijf heeft gestort, bijv. om een aanloopperiode te financieren of een investering te doen. Dit verhoogt het eigen vermogen.
Privéonttrekkingen (-€24.000):
Dit is het 'salaris' van een ZZP'er met een eenmanszaak. Omdat er geen formeel dienstverband is, haalt Jan geld op uit zijn zakelijke rekening voor privéuitgaven. Op jaarbasis €2.000/maand is realistisch bij een netto winst van €46.000. Dit vermindert het eigen vermogen — maar het is geen kostenpost in de W&V.
Vreemd vermogen — schulden aan derden
Crediteuren (€3.200):
Facturen van leveranciers die Jan nog moet betalen op 31 december (bijv. een factuur van zijn drukker of een ingehuurde freelancer).
BTW-schuld (€2.400):
De te betalen BTW over Q4 2025, die in januari/februari 2026 wordt afgedragen. Dit is het verschil tussen ontvangen BTW (van klanten) en betaalde BTW (aan leveranciers).
Belastingschuld (€4.000):
De voorlopige aanslag inkomstenbelasting 2025 die in 2026 nog moet worden verrekend, of een openstaande BTW-schuld. Veel ZZP'ers reserveren dit bedrag bewust op hun rekening.
Ratio's uit de balans — wat ze je vertellen
| Ratio | Berekening | Waarde | Betekenis |
|---|---|---|---|
| Solvabiliteitsratio | EV / Totaal activa | 39.000 / 49.000 = 79,6% | Uitstekend — bedrijf grotendeels gefinancierd met eigen vermogen |
| Current ratio | Vlottende activa / Kortlopende schulden | 39.200 / 10.000 = 3,9 | Uitstekend — ruim voldoende liquiditeit |
| Werkkapitaal | Vlottende activa - Kortlopende schulden | 39.200 - 10.000 = €29.200 | Positief werkkapitaal |
Veelgemaakte Fouten bij de Balans van een ZZP'er
Fout 1: Privéonttrekkingen als kosten boeken
Privéonttrekkingen zijn geen bedrijfskosten — ze zijn een vermindering van het eigen vermogen. Als Jan €2.000 overmaakt naar zijn privérekening voor levensonderhoud, is dit geen kostenpost in de W&V. Het boeken als kosten verlaagt ten onrechte de winst en daarmee de belastingaanslag — wat bij controle wordt gecorrigeerd met een boete.
Fout 2: Privé- en zakelijke vermogensbestanddelen door elkaar halen
Jan's privéwoning staat niet op de balans van de zaak, tenzij hij er een werkruimte voor rekent die aan de strenge eisen voldoet. Privéspaarrekeningen, privéauto (voor zover niet zakelijk) en huisraad horen niet op de bedrijfsbalans. Alles door elkaar gooien maakt de balans onbetrouwbaar en kan tot problemen leiden.
Fout 3: De balans sluit niet
Als activa niet gelijk zijn aan passiva, is er een fout. Oorzaken: een boeking is slechts aan één kant ingevoerd (enkelvoudige boeking), een kasbon is vergeten, of BTW is dubbel geteld. Controleer altijd of de balans sluit voor je deze opneemt in je aangifte.
Fout 4: Debiteuren niet juist waarderen
Als een klant niet gaat betalen, moet je de debiteur afboeken als oninbare vordering. Die afboeking is dan wel een kostenpost in de W&V (bijv. €1.500 debiteuren die nooit betaald worden). Debiteuren die je te lang laat staan vertekenen het vermogenspositie beeld.
Fout 5: BTW-vordering en BTW-schuld verwarren
Als je meer BTW hebt betaald aan leveranciers dan je hebt ontvangen van klanten (bijv. door een grote investering), heb je een BTW-vordering van de Belastingdienst — dit staat als vlottend actief. Als je meer hebt ontvangen dan betaald, heb je een BTW-schuld. Beide moeten op de correcte kant van de balans staan.
Fout 6: Beginbalans niet aansluiten op eindbalans vorig jaar
De beginbalans van 2025 moet identiek zijn aan de eindbalans van 2024. Als deze niet overeenkomen, is er iets fout gegaan in de afsluiting van het vorige boekjaar. Dit is een klassiek signaal dat de boekhouding niet op orde is.
Digitale vs. Handmatige Balans: Moderne Tools voor ZZP'ers
Handmatige balans in Excel
Een Excel-balans vereist dat je:
- Alle activa handmatig invult en waardeert
- Zelf afschrijvingen berekent en bijhoudt
- Handmatig controleert of de balans sluit
- Elk jaar opnieuw begint met de vorige eindbalans als beginbalans
Dit is foutgevoelig en tijdrovend. Een verkeerde formule of vergeten boeking kan ervoor zorgen dat de balans niet sluit — en dat je pas bij de belastingaangifte ontdekt.
Geautomatiseerde balans via boekhoudsoftware
Moderne boekhoudprogramma's zoals Fiscaal Agent genereren de balans automatisch op basis van alle boekingen:
- Elke keer dat een factuur wordt geboekt, worden debiteuren bijgewerkt
- Elke banktransactie werkt het banksaldo bij
- Afschrijvingen worden automatisch berekend op basis van ingestelde termijnen
- De BTW-schuld/-vordering wordt automatisch verwerkt na elke BTW-aangifte
- De balans sluit altijd — door het dubbele boekhouden
Voordelen voor kredietaanvragen
Als je een zakelijke lening of hypotheek aanvraagt, wil de bank een recente balans zien — vaak niet ouder dan 3 maanden. Met boekhoudsoftware heb je altijd een actuele balans beschikbaar. Banken kijken specifiek naar:
- Solvabiliteitsratio (eigen vermogen / totaal activa): bij voorkeur boven 30%
- Current ratio (vlottende activa / kortlopende schulden): bij voorkeur boven 1,5
- Werkkapitaal: positief werkkapitaal toont financiële gezondheid
In ons voorbeeld scoort Jan uitstekend op alle drie: solvabiliteit 79,6%, current ratio 3,9. Dit maakt hem een aantrekkelijke kredietaanvrager.
Open Banking integratie
Via Open Banking (PSD2) koppelt Fiscaal Agent direct aan je zakelijke bankrekening bij ABN AMRO, ING, Rabobank, Bunq of N26. Transacties worden dagelijks ingelezen en automatisch gecategoriseerd. Het banksaldo op de balans is altijd actueel — geen handmatig invoerwerk.
Tips voor Professionals: Optimaal Gebruik van Je Balans
Tip 1: Controleer je balans elk kwartaal
Niet alleen de W&V, maar ook de balans moet je elk kwartaal bekijken. Een oplopende debiteurenpost signaleert dat klanten te laat betalen. Een oplopende BTW-schuld signaleert dat je te weinig reserveert. Vroegtijdig actie ondernemen voorkomt cashflowproblemen.
Tip 2: Houd privéonttrekkingen bij in een apart dagboek
Boek elke privéopname direct als privéonttrekking — niet als kosten. Gebruik in je boekhoudsoftware een apart 'privérekening' of dagboek. Zo is het eigen vermogen altijd correct en kun je op elk moment zien wat je netto hebt opgenomen uit je bedrijf.
Tip 3: Maak een openingsbalans bij de start van je onderneming
Als je start als ZZP'er, maak je een openingsbalans. Breng je een eigen laptop mee (zakelijk gebruik)? Zet die op de balans als vaste activa tegen geschatte marktwaarde. Breng je eigen geld in? Dat is het beginkapitaal. Zonder openingsbalans weet je niet wat je beginpositie was.
Tip 4: Gebruik de balans voor btw-optimalisatie
Een hoge BTW-schuld op de balans betekent dat je kwartaalaangifte groot zal zijn. Controleer aan het einde van elk kwartaal hoeveel BTW je moet afdragen, zodat je niet verrast wordt. Reserveer dit bedrag apart op een spaarrekening.
Tip 5: Balansanalyse voor tariefbepaling
Uit de balans blijkt je netto vermogenspositie. Als je eigen vermogen van jaar tot jaar groeit, kun je minder agressief investeren. Als het daalt (ondanks winst), maak je te veel privéonttrekkingen ten opzichte van de winst — een signaal dat je tarief omhoog moet.
Tip 6: Overweeg een BV boven €100.000 winst
Bij hogere winsten (>€80.000-100.000) kan het fiscaal voordelig zijn om een BV op te richten. De balans van een BV ziet er anders uit: er is aandelenkapitaal in plaats van privé eigen vermogen, en je betaalt jezelf een salaris (DGA-salaris). Fiscaal Agent helpt bij het inzichtelijk maken of een BV-structuur voordelig is.
Veelgestelde Vragen
Is een ZZP'er met een eenmanszaak verplicht een balans op te stellen?
Ja, technisch gezien ben je als ZZP'er verplicht een 'staat van bezittingen en schulden' bij te houden — wat in de praktijk neerkomt op een balans. Dit volgt uit de administratieplicht van artikel 52 Algemene wet inzake rijksbelastingen. Je hoeft de balans niet te deponeren bij de KVK (dat is alleen verplicht voor BV's en NV's), maar intern heb je hem nodig voor je aangifte inkomstenbelasting en als onderbouwing bij eventuele controle.
Hoe boek ik mijn privéopnames als ZZP'er in de balans?
Privéopnames (ook wel privéonttrekkingen) zijn geen kosten maar een vermindering van het eigen vermogen. In je boekhouding boek je ze als debet op de 'privérekening' en credit op de bank. Op de balans verminderen ze het eigen vermogen. Aan het einde van het jaar worden alle privéonttrekkingen samengevat als negatieve post onder het eigen vermogen, naast de winst van het boekjaar.
Wat is het verschil tussen vaste activa en vlottende activa?
Vaste activa zijn bedrijfsmiddelen die langer dan één jaar in het bedrijf blijven en een waarde hebben boven €450 excl. BTW — zoals een laptop, inventaris of auto. Ze worden afgeschreven over hun gebruiksduur. Vlottende activa zijn bezittingen die binnen één jaar worden omgezet in geld — zoals debiteuren (openstaande facturen), voorraad en het banksaldo. Het onderscheid is belangrijk voor de berekening van de liquiditeitsratio's.
Waarom moet de balans altijd in evenwicht zijn?
De balans is gebaseerd op het principe van dubbel boekhouden: elke economische transactie heeft altijd twee effecten — een debet-kant en een credit-kant. Als je een laptop koopt voor €1.200 cash, nemen de vaste activa toe (+€1.200 debet) en neemt het banksaldo af (-€1.200 credit). Netto effect: nul. Daardoor zijn activa altijd gelijk aan passiva. Een balans die niet sluit wijst altijd op een boekingsfout.
Hoe gebruik ik de balans bij een kredietaanvraag bij de bank?
Banken beoordelen kredietaanvragen van ZZP'ers op basis van drie tot vijf jaar financiële gegevens, inclusief de balans. Ze kijken naar de solvabiliteitsratio (eigen vermogen als percentage van het balanstotaal — bij voorkeur boven 25-30%), de liquiditeitsratio (vlottende activa t.o.v. kortlopende schulden — bij voorkeur boven 1), en de ontwikkeling van het eigen vermogen over de jaren. Een balans die via boekhoudsoftware is gegenereerd en aansluit op de aangifte inkomstenbelasting heeft meer overtuigingskracht dan een handmatig opgestelde Excel.
Hoe verwerk ik een zakelijke auto gedeeltelijk op de balans?
Als je auto zowel zakelijk als privé wordt gebruikt, mag alleen het zakelijke deel op de balans van de zaak. Gebruik je de auto voor 70% zakelijk, dan boek je 70% van de aanschafwaarde als bedrijfsmiddel. Je houdt een rittenregistratie bij om het zakelijke percentage te onderbouwen. De afschrijving en alle autokosten (verzekering, onderhoud, brandstof) trek je ook voor 70% af als bedrijfskosten. Het resterende 30% is privé en heeft geen effect op de bedrijfsbalans.
Bronnen & Referenties
- [1]
- [2]
- [3]Afschrijven op bedrijfsmiddelen — regels 2025Belastingdienst
- [4]Eigen vermogen en privéonttrekkingen eenmanszaakBelastingdienst
- [5]
Geschreven door
Fiscaal Agent Redactie
Boekhouding & Belasting Experts
De Fiscaal Agent redactie schrijft praktische artikelen over boekhouding, belastingen en financieel beheer voor ZZP'ers en freelancers in Nederland.
Meer Lezen
Klaar om je boekhouding te vereenvoudigen?
Fiscaal Agent automatiseert je boekhouding met AI. Minder administratie, meer inzicht, altijd op tijd.