Afschrijving Berekenen voor ZZP'ers: Formules, Termijnen en Rekenvoorbeelden 2025

Er zijn twee hoofdmethoden om afschrijving te berekenen: de lineaire methode en de degressieve methode. Fiscaal is de lineaire methode verreweg het meest gebruikelijk voor ZZP'ers.

---

Methode 1: Lineaire Afschrijving

Bij de lineaire methode schrijf je elk jaar een gelijk bedrag af. De formule is:

Jaarlijkse afschrijving = (Aanschafwaarde − Restwaarde) ÷ Gebruiksduur in jaren

Waarbi:

• Aanschafwaarde = het aankoopbedrag exclusief BTW (als je BTW-plichtig bent)


• Restwaarde = de verwachte waarde aan het einde van de gebruiksduur. Gangbare conventies zijn 10% van de aanschafwaarde, of symbolisch €1 (nihil) voor bedrijfsmiddelen die volledig versleten raken.


• Gebruiksduur = het aantal jaren dat je het bedrijfsmiddel zakelijk gebruikt

Voorbeeld: Een laptop van €1.800 (restwaarde €1) over 3 jaar:
Jaarlijkse afschrijving = (€1.800 − €1) ÷ 3 = €599,67 per jaar

---

Methode 2: Degressieve Afschrijving

Bij de degressieve methode schrijf je een vast percentage af van de boekwaarde. Dit leidt tot hogere afschrijvingen in de eerste jaren en lagere in latere jaren. De formule:

Afschrijving jaar n = Boekwaarde begin jaar n × Afschrijvingspercentage

Het vaste percentage is maximaal tweemaal het lineaire percentage. Schrijf je lineair 20% per jaar af (5 jaar gebruiksduur), dan is degressief maximaal 40%.

Let op: De Belastingdienst heeft de degressieve afschrijving op gebouwen beperkt. Voor gebouwen in eigen gebruik geldt een bodemwaarde van 100% van de WOZ-waarde; voor verhuurde gebouwen 100% WOZ. Je kunt niet afschrijven tot onder de WOZ-waarde.

---

De Afschrijvingsdrempel: Bedrijfsmiddelen onder €450

Bedrijfsmiddelen die je koopt voor minder dan €450 exclusief BTW hoef je niet te activeren en af te schrijven. Je mag de volledige aankoopprijs direct in het jaar van aankoop als kosten boeken. Dit geldt per afzonderlijk bedrijfsmiddel. Koop je vier stoelen van €200 elk, dan worden ze als één set beschouwd (€800 totaal) en moet je ze wel activeren.

---

Willekeurige Afschrijving voor Starters

Startende ondernemers (die recht hebben op de startersaftrek) mogen in de eerste drie jaar willekeurig afschrijven. Dit betekent dat je zelf bepaalt in welk jaar je welk bedrag afschrijft — je kunt het bedrijfsmiddel in één jaar volledig afschrijven als dat fiscaal gunstig is. Dit versnelt de aftrek en verlaagt de belasting in de beginjaren.

Voorwaarde: de willekeurige afschrijving mag niet tot een verlies leiden dat groter is dan je winst in dat jaar, tenzij je dit verlies kunt verrekenen met voorgaande of volgende jaren.

---

Standaard Afschrijvingstermijnen per Categorie

Deze termijnen zijn gangbare fiscale conventies. De Belastingdienst accepteert afwijkingen als je kunt onderbouwen waarom een kortere of langere termijn realistischer is voor jouw gebruik.

De basisregels voor afschrijving zijn al jaren stabiel, maar er zijn voor 2025 en 2026 een paar belangrijke aandachtspunten:

Afschrijvingsdrempel: €450 (ex. BTW)

Gebouwen: bijzondere bodemwaarde-regels

Sinds 2019 geldt voor gebouwen een aangescherpte bodemwaarde. Je mag een bedrijfspand niet verder afschrijven dan tot de WOZ-waarde. Dit geldt voor zowel gebouwen in eigen gebruik als verhuurde panden. Daarvóór was de bodemwaarde 50% van de WOZ voor eigen gebruik.

Elektrische auto's: extra aandachtspunt
Een elektrische auto kent speciale fiscale behandeling via de bijtelling. Voor de afschrijving gelden dezelfde 5 jaar als bij een gewone auto, maar bij een hoge aanschafprijs (boven €30.000 cataloguswaarde) is de bijtelling boven die grens hoger. Dit raakt indirect de netto-kosten voor de ZZP'er.

Investeringsaftrek en afschrijving — wisselwerking
Als je KIA (Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek) toepast op een bedrijfsmiddel, verlaagt dit niet de afschrijvingsbasis. Je schrijft het volledige bedrag af én je kunt KIA claimen. De KIA en EIA zijn een extra voordeel bovenop de reguliere afschrijving.

Annuleringsjaar: gekochte en verkochte bedrijfsmiddelen
Koop je een bedrijfsmiddel in de loop van het jaar, dan schrijf je in dat jaar pro rata af. Koop je een laptop op 1 april, dan schrijf je 9/12 van de jaarlijkse afschrijving af in jaar 1. Verkoop je een bedrijfsmiddel, dan boek je de verkoopprijs minus de boekwaarde als winst of verlies.

We laten drie praktische situaties zien die typisch zijn voor ZZP'ers.

---

Voorbeeld 1: Laptop — Lineaire Afschrijving over 3 Jaar

Situatie: Thomas is webdesigner en koopt op 1 januari 2025 een MacBook Pro voor €2.400 exclusief BTW. Restwaarde: €1 (nihil).

• Jaarlijkse afschrijving = (€2.400 − €1) ÷ 3 = €799,67


• 2025: boekwaarde eind jaar = €2.400 − €799,67 = €1.600,33


• 2026: boekwaarde eind jaar = €1.600,33 − €799,67 = €800,67


• 2027: boekwaarde eind jaar = €800,67 − €799,67 = €1,00 (restwaarde bereikt)

Als Thomas voldoet aan de startersaftrek-voorwaarden (eerste 3 jaar), mag hij ook de volledige €2.399 in 2025 aftrekken via willekeurige afschrijving — wat dat jaar een belastingbesparing oplevert van circa €859 ineens.

---

Voorbeeld 2: Auto — Degressieve Afschrijving over 5 Jaar

Situatie: Anna is zelfstandig consultante en koopt op 1 januari 2025 een bedrijfsauto voor €28.000 exclusief BTW. Ze kiest voor degressieve afschrijving. Lineair percentage: 20% per jaar (5 jaar). Degressief maximum: 40%.

*In jaar 5 schrijf je niet meer af dan nodig is om de restwaarde te bereiken. Stel restwaarde is €2.800 (10%): dan is de laatste afschrijving €3.629 − €2.800 = €829.

In de eerste twee jaar heeft Anna een aanzienlijk hogere aftrekpost vergeleken met lineaire afschrijving, wat haar belasting in de opbouwfase van haar onderneming verlaagt.

---

Voorbeeld 3: Kantoorinrichting — Lineair over 5 Jaar, Deels Aangeschaft in het Jaar

Situatie: Pieter is zelfstandig architect en koopt op 1 september 2025 nieuwe bureaustoelen en een tekentafel voor totaal €3.600 exclusief BTW. Restwaarde: 10% = €360.

• Jaarlijkse lineaire afschrijving = (€3.600 − €360) ÷ 5 = €648 per jaar


• Pro rata 2025 (4 maanden van 12): €648 × (4/12) = €216


• 2026 t/m 2029: €648 per jaar


• 2030 (resterende 8 maanden): €648 × (8/12) = €432

Controleer altijd: De som van alle afschrijvingen over de looptijd moet gelijk zijn aan aanschafwaarde minus restwaarde.

Afschrijving lijkt eenvoudig, maar er zijn vijf veelvoorkomende fouten die tot problemen leiden:

Fout 1: Het volledige aankoopbedrag direct als kosten boeken
Een printer van €1.200 mag je niet in één keer aftrekken — de drempel voor directe aftrek is €450 exclusief BTW. Boek je een bedrijfsmiddel boven die grens toch direct als kosten, dan is de administratie onjuist en kan de Belastingdienst bij controle de aftrek corrigeren over meerdere jaren. Dit leidt tot een naheffing plus belastingrente.

Fout 2: Inclusief BTW afschrijven terwijl je BTW-plichtig bent
Als ZZP'er die BTW-aangifte doet, verrekenjeRecovery de BTW op zakelijke aankopen. Je activeert het bedrijfsmiddel dus op de prijs exclusief BTW en schrijft daarop af. Schrijf je per ongeluk inclusief BTW af, dan trek je de BTW dubbel af — via de BTW-aangifte én via de afschrijving. Dit is een flagrante fout die bij een boekenonderzoek tot correctie leidt.

Fout 3: Restwaarde negeren
Veel ZZP'ers schrijven volledig af tot €0 terwijl het bedrijfsmiddel een reële restwaarde heeft. Een auto die na 5 jaar nog €5.000 waard is, moet je activeren met een restwaarde van €5.000. Schrijf je tot €0 af, dan boek je bij verkoop voor €5.000 een belastbare boekwinst, wat tot een extra aanslag leidt.

Fout 4: Privégebruik niet corrigeren bij gemengde bedrijfsmiddelen
Een auto die je zowel privé als zakelijk gebruikt, moet je voor het privégebruik corrigeren. De bijtellingsregeling is hiervoor bedoeld, maar ook de afschrijving moet in de juiste verhouding worden gesplitst als je niet kiest voor de volledige zakelijke activering. Doe je dit niet, dan trek je meer kosten af dan fiscaal toegestaan.

Fout 5: Vergeten te controleren of willekeurige afschrijving voordelig is
Startende ZZP'ers laten de willekeurige afschrijving soms liggen omdat ze het niet kennen. In jaren met hoge winst (tarief 35,82% of hoger) kan het voordeliger zijn om meer af te schrijven dan standaard. Omgekeerd: schrijf in verlieszijde niet sneller af dan je belastingvoordeel oplevert. Een goede belastingprognose helpt om de optimale afschrijfstrategie te bepalen.

De afschrijvingsberekening vereist nauwkeurige bijhouding per bedrijfsmiddel. Dit zijn de meest gebruikte tools:

1. Fiscaal Agent
Fiscaal Agent beheert automatisch een activaregister voor je. Bij elke aankoop van een bedrijfsmiddel boven €450 geeft het platform aan of activering nodig is, berekent de afschrijving per jaar op basis van de standaard gebruiksduur en restwaarde, en verwerkt dit automatisch in je winst- en verliesrekening. Zo zie je altijd de actuele boekwaarde van je bezittingen.

2. Belastingdienst — Informatie Afschrijvingen
Op de website van de Belastingdienst vind je de officiële regels voor afschrijving, inclusief de bodemwaarderegels voor gebouwen en de regels voor willekeurige afschrijving. Adres: belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/nl/ondernemers/content/afschrijven

3. RVO.nl — Willekeurige Afschrijving Milieu-investeringen
Voor milieuvriendelijke investeringen (VAMIL) biedt RVO.nl specifieke informatie over willekeurige afschrijving tot 75% van de aanschafwaarde. Dit geldt voor investeringen op de Milieulijst.

4. Excel of Google Sheets Afschrijvingstabel
Een eenvoudige spreadsheet met kolommen voor activaomschrijving, aanschafdatum, aanschafprijs, restwaarde, gebruiksduur en jaarlijkse afschrijving is al voldoende voor een klein activaregister. KVK biedt gratis sjablonen.

5. Boekhoudprogramma's met activabeheer
Programma's zoals Moneybird, Exact Online en Snelstart hebben ingebouwde activabeheer-modules die afschrijvingen automatisch boeken. Fiscaal Agent integreert dit direct met je bankafschriften voor een volledig geautomatiseerde boekhouding.

Tip: Houd per bedrijfsmiddel een vast dossier bij: aankoopfactuur, ingangsdatum, gekozen afschrijvingsmethode, gebruiksduur en restwaarde. Dit dossier is cruciaal bij een boekenonderzoek.

De basisregels voor afschrijving veranderen niet fundamenteel tussen 2025 en 2026, maar er zijn een paar relevante ontwikkelingen:

1. Zelfstandigenaftrek en belastingdruk beïnvloeden afschrijfstrategie
De zelfstandigenaftrek daalt van €2.470 (2025) naar €1.200 (2026). Dit betekent dat je winst in 2026 hoger belastbaar is. Als je een bedrijfsmiddel hebt waarop je willekeurig kunt afschrijven, is het fiscaal voordeliger om in 2025 extra af te schrijven (hogere aftrek bij hogere effectieve belasting). In 2026 is de marginale besparing kleiner.

2. Zvw-bijdrage daalt: iets minder belastingvoordeel per euro aftrek
De Zvw-bijdrage daalt van 5,26% naar 4,28%. Elke euro extra aftrek levert in 2026 iets minder op via de Zvw-component. Dit is een klein effect maar speelt mee in de optimale afschrijfplanning.

3. Verwachte ongewijzigde drempel van €450
De drempel van €450 voor directe aftrek wordt naar verwachting niet gewijzigd in 2026. Check de officiële bekendmakingen op belastingdienst.nl voor bevestiging.

4. Investeringssubsidies en hun wisselwerking met afschrijving
Als je in 2025 of 2026 investeert met steun van KIA, EIA of MIA, heeft dit geen invloed op de afschrijvingsbasis. Je schrijft het volledige aankoopbedrag af, ongeacht de ontvangen subsidie of aftrek. De aftrek is een aparte post in de aangifte.

5. Elektrische auto's en batterijvervanging
Elektrische auto's worden steeds populairder onder ZZP'ers. Als de batterij van een elektrische auto na een aantal jaar wordt vervangen, is dit een activeerbare investering als de verwachte gebruiksduur langer dan een jaar is en de kosten boven €450 uitkomen. Behandel de batterijvervanging dan als een afzonderlijk bedrijfsmiddel of als een verbetering van de bestaande auto.

Advies voor 2025: Heb je grote investeringen gepland (computer, kantoorinrichting, apparatuur)? Doe ze bij voorkeur voor 31 december 2025 als je recht hebt op willekeurige afschrijving als starter. Zo kun je de afschrijving optimaal inzetten in het belastingjaar met de gunstigste tariefstructuur.