Zakelijke Bankrekening Openen als ZZP'er: Complete Gids met Bankvergelijking

Een aparte zakelijke bankrekening is voor ZZP'ers geen luxe, maar een noodzaak. De Belastingdienst verwacht dat je privé- en zakelijke geldstromen gescheiden houdt — en terecht. Een gemengde rekening maakt je boekhouding onnodig ingewikkeld, vergroot de kans op fouten bij je belastingaangifte en kan bij een controle tot problemen leiden.
Maar welke bank kies je? ING, ABN AMRO en Rabobank bieden traditionele zakelijke rekeningen, terwijl nieuwkomers als Knab, Bunq en N26 met lagere tarieven en moderne boekhoudintegraties concurreren. De keuze hangt af van je omzet, je boekhoudpakket en hoeveel je bereid bent te betalen voor extra functies.
In deze gids lees je precies welke documenten je nodig hebt, hoe het aanvraagproces werkt, wat de rekeningen van de grote aanbieders kosten en welke criteria echt tellen bij je keuze. Na het lezen weet je in vijf minuten welke bank het beste bij jou past.
Direct aan de slag?
Probeer Fiscaal Agent 5 dagen gratis — geen creditcard nodig.
Vanuit Onze Ervaring
- •Meer dan 5.000 ZZP'ers gebruiken Fiscaal Agent voor hun boekhouding
- •Onze AI categoriseert automatisch 95% van je transacties
- •Gemiddeld besparen gebruikers 4 uur per week op hun administratie
Voorbereiding: Wat Heb Je Nodig?
Voordat je een zakelijke bankrekening aanvraagt, verzamel je drie documenten. Zonder deze documenten kun je het aanvraagproces niet afronden.
De drie verplichte documenten:
- KVK-uittreksel — een recent uittreksel (niet ouder dan drie maanden) van de Kamer van Koophandel. Dit bewijst dat je als ondernemer ingeschreven staat. Kosten: gratis digitaal via kvk.nl of €11,20 voor een gewaarmerkte papieren versie.
- Geldig identiteitsbewijs — een paspoort of Nederlandse identiteitskaart. Een rijbewijs volstaat bij de meeste banken niet voor zakelijke aanvragen. Zorg dat je ID niet verlopen is.
- Bewijs van woonadres — een recent bankafschrift, energierekening of gemeentelijk uittreksel waarop je naam en adres staan. Niet ouder dan drie maanden.
Aanvullende documenten die sommige banken vragen:
- Ingevuld aanvraagformulier (veelal digitaal)
- BSN (Burgerservicenummer)
- Informatie over je bedrijfsactiviteiten (SBI-code van KVK)
- Bij hogere omzetten: bewijs van herkomst van gelden
Tip voor starters: Vraag eerst je KVK-inschrijving aan, want zonder actief KVK-nummer verwerken de meeste banken je aanvraag niet. Inschrijven bij de KVK kost eenmalig €75,20 en duurt doorgaans 2-5 werkdagen.
Checklist voorbereiding:
- [ ] KVK-uittreksel (max. 3 maanden oud)
- [ ] Geldig paspoort of ID-kaart
- [ ] Bewijs van woonadres (max. 3 maanden oud)
- [ ] BSN bij de hand
- [ ] Keuze welke bank je wilt aanvragen
Stap 1: Vergelijk de Grote Aanbieders op Kosten
De kosten voor een zakelijke bankrekening lopen sterk uiteen. Hieronder een actueel overzicht van de belangrijkste aanbieders en hun maandelijkse rekening-kosten voor ZZP'ers.
| Bank | Starterstarief | Standaardtarief | Boekhoudintegratie |
|---|---|---|---|
| ING Zakelijk | €0 (eerste jaar) | €7,25/mnd | Snelstart, e-Boekhouden, Exact |
| ABN AMRO Zakelijk | €0 (eerste jaar) | €8,00/mnd | Exact, Twinfield, AFAS |
| Rabobank Zakelijk | €0 (eerste jaar) | €8,50/mnd | Exact, AFAS, Snelstart |
| Knab Zakelijk | €9,50/mnd | €9,50/mnd | MoneyMonk, e-Boekhouden |
| Bunq Business | €9,99/mnd | €9,99/mnd | Xero, QuickBooks |
| N26 Business | Gratis | Gratis | Beperkt |
Wat zit inbegrepen in het standaardtarief?
Bij ING, ABN AMRO en Rabobank zijn doorgaans inbegrepen: een betaalrekening, pinpas, internet-bankieren en een beperkt aantal gratis transacties (vaak 10-25 per maand). Extra transacties kosten tussen €0,20 en €0,40 per stuk.
Verborgen kosten om op te letten:
- Kosten voor een zakelijke creditcard: €30-75 per jaar
- Pinautomaat-opnames: soms gratis, soms €0,25-0,50 per opname
- Internationale overboekingen: €5-25 per overboeking (SEPA is doorgaans gratis)
- Kosten voor extra gebruikers of medewerkerkaarten
- Kosten voor digitale rekeningen exporteren (sommige banken rekenen extra voor CSV/MT940)
De echte jaarkosten voor een doorsnee ZZP'er:
Als je 50 transacties per maand doet, een pinpas gebruikt en geen zakelijke creditcard nodig hebt, liggen je werkelijke jaarkosten bij de grote drie banken tussen €87 en €102 per jaar na het eerste gratis jaar. Knab en Bunq kosten dan €114-120 per jaar, maar zonder verrassingsbijkomende kosten.

Stap 2: Kies de Bank die Past bij Jouw Situatie
De goedkoopste rekening is niet altijd de beste keuze. Bepaal welke criteria voor jou het zwaarst wegen.
Criterium 1: Boekhoudintegratie
Als je Fiscaal Agent, MoneyMonk of een andere boekhoudtool gebruikt, controleer dan of je bank een directe koppeling ondersteunt. Een automatische import van bankafschriften bespaart je maandelijks 30-60 minuten handmatig overtypen.
- ING en ABN AMRO ondersteunen directe koppeling via PSD2 met de meeste Nederlandse boekhoudpakketten
- Knab staat bekend om zijn uitstekende integratie met MoneyMonk en e-Boekhouden, populair bij ZZP'ers
- Bunq koppelt goed met internationale tools als Xero en QuickBooks, maar minder met typische Nederlandse ZZP-software
- Rabobank heeft de meest uitgebreide integratielijst bij traditionele banken
Criterium 2: Betaalgemak en mobiele app
- Bunq en Knab scoren consequent hoger in App Store en Google Play dan de grote drie
- ING scoort goed op klantenservice en kantorennetwerk (relevant als je weleens cash stort)
- Rabobank heeft het grootst coöperatieve netwerk en is populair in agrarische en ambachtelijke sectoren
Criterium 3: Internationale betalingen
Werkt je ZZP-bedrijf ook met buitenlandse klanten? Dan is Bunq een sterke keuze: IBAN uit meerdere landen, geen extra kosten voor SEPA-betalingen en gunstige wisselkoersen. ING en ABN AMRO rekenen voor internationale SWIFT-betalingen standaard €10-25 per transactie.
Criterium 4: Starterspakket of groeiplan
Als je pas gestart bent, profiteer dan van de gratis eerste jaren bij ING, ABN AMRO of Rabobank. Na dat eerste jaar evalueer je of je overstapt. Overstappen naar een andere zakelijke bankrekening kost doorgaans 1-2 uur en is volledig digitaal te regelen.
Aanbeveling per profiel:
| Profiel | Aanbevolen bank | Reden |
|---|---|---|
| Net gestart, kostenbewust | ING of ABN AMRO | Gratis eerste jaar, grote naam |
| ZZP'er met veel online boekhouding | Knab | Beste NL boekhoudintegratie |
| Internationale klanten | Bunq | Meerdere IBAN's, gunstige wisselkoersen |
| Liever één app voor alles | Bunq | Sterkste mobiele ervaring |
| Hecht aan persoonlijke service | Rabobank | Lokale kantoren, coöperatief |
Stap 3: De Aanvraagprocedure Stap voor Stap
Het aanvraagproces is bij alle banken grotendeels digitaal. Dit is hoe het werkt:
Bij de traditionele banken (ING, ABN AMRO, Rabobank):
- Ga naar de zakelijke pagina van de bank en klik op 'Rekening openen'
- Kies je pakket — voor ZZP'ers is een basisrekening met betaalrekening doorgaans voldoende
- Vul je gegevens in — NAW-gegevens, KVK-nummer, BSN
- Upload je documenten — digitale kopie van ID en KVK-uittreksel
- Verificatie — de bank controleert je identiteit via iDIN (online) of vraagt je langs te komen op een kantoor voor legitimatie
- Activatie — na goedkeuring ontvang je je rekeningnummer en pinpas per post binnen 3-7 werkdagen
Bij Knab en Bunq:
- Download de app of ga naar de website
- Maak een account aan en kies het zakelijke plan
- Scan je ID via de app met behulp van je smartphone-camera
- Upload KVK-uittreksel als PDF
- Selfie-verificatie — de app vergelijkt je live foto met je ID
- Activatie — bij beide banken doorgaans binnen 1-2 werkdagen, volledig zonder kantoorbezoek
Verwachte doorlooptijden:
- Knab en Bunq: 1-3 werkdagen
- ING (online aanvraag): 3-5 werkdagen
- ABN AMRO: 3-7 werkdagen
- Rabobank: 5-10 werkdagen (soms kantoorbezoek vereist)
Let op: Sommige banken doen een UBO-check (Ultimate Beneficial Owner). Als ZZP'er ben jij de UBO van je eigen bedrijf, wat de procedure niet vertraagt. Bij rechtspersonen (BV, VOF) zijn aanvullende documenten vereist.
Stap 4: Zakelijke Creditcard — Nodig of Niet?
Veel ZZP'ers twijfelen of ze naast hun zakelijke betaalrekening ook een zakelijke creditcard nodig hebben. Het antwoord hangt af van je situatie.
Wanneer een zakelijke creditcard zinvol is:
- Reiskosten en hotels: Hotels blokkeren regelmatig een borg op je kaart. Een zakelijke creditcard voorkomt dat je privégeld geblokkeerd raakt.
- Internationale aankopen: Bij buitenlandse leveranciers of softwareabonnementen in vreemde valuta geeft een creditcard meer koopbescherming en betere wisselkoersen dan een pinpas.
- Betalingstermijnen: Met een creditcard kun je aankopen doen en pas aan het einde van de maand betalen, wat je cashflow tijdelijk verbetert.
- Zakelijke reiskosten declareren: Een aparte creditcard maakt het gemakkelijker om alle zakelijke reisuitgaven op één plek te verzamelen.
Wanneer een zakelijke creditcard niet nodig is:
- Je werkt vrijwel uitsluitend in Nederland
- Je hebt geen zakelijke reiskosten
- Je wilt de extra jaarkosten (€30-75) vermijden
- Je gebruikt al Bunq of Knab, want die bieden gratis of goedkope virtuele betaalpassen
Kosten zakelijke creditcards in 2025:
| Aanbieder | Jaarlijkse kosten | Limiet instellen | Boekhoudkoppeling |
|---|---|---|---|
| ING Zakelijke Creditcard | €36/jaar | Ja | Ja |
| ABN AMRO Zakelijk Visa | €48/jaar | Ja | Ja |
| Rabobank Zakelijke Mastercard | €36/jaar | Ja | Ja |
| American Express Zakelijk | €0-95/jaar | Ja | Beperkt |
Alternatief voor de creditcard: Bunq biedt virtuele betaalpassen waarmee je per leverancier of abonnement een aparte kaart aanmaakt. Dit geeft hetzelfde overzicht zonder de jaarlijkse creditcardkosten.
Fiscale behandeling: Jaarlijkse kosten van een zakelijke creditcard zijn volledig aftrekbaar als zakelijke kosten, mits je de kaart uitsluitend zakelijk gebruikt. Houd je bij en bewaar je afschriften.
Stap 5: Je Nieuwe Rekening Koppelen aan Je Boekhouding
Na het openen van je zakelijke bankrekening is de volgende stap: koppelen aan je boekhoudpakket. Dit automatiseert de verwerking van je transacties aanzienlijk.
Via PSD2-koppeling (aanbevolen):
De meeste moderne boekhoudpakketten ondersteunen PSD2, de Europese betaalstandaard die banken verplicht stelt om data te delen via een beveiligde API. Met een PSD2-koppeling worden je bankafschriften automatisch geïmporteerd, doorgaans dagelijks.
So werkt het in Fiscaal Agent:
- Ga naar Instellingen → Bankrekeningen
- Klik op 'Bankrekening koppelen'
- Selecteer je bank en log in via de beveiligde bank-omgeving
- Geef Fiscaal Agent toestemming om je transacties in te lezen
- Klaar — je transacties verschijnen automatisch en worden door AI gecategoriseerd
Via MT940 of CSV (handmatige import):
Als je bank geen PSD2-koppeling ondersteunt, exporteer je maandelijks een bankafschrift als MT940- of CSV-bestand en importeer je dit in je boekhoudpakket. Dit kost 5-10 minuten per maand, maar werkt bij elke bank.
Automatisch categoriseren:
Fiscaal Agent en vergelijkbare tools leren van je categoriseergewoonten. Na een paar maanden categoriseert de AI meer dan 90% van je transacties automatisch correct: supermarktbonnen gaan naar 'Kantoorkosten', tankbeurten naar 'Autokosten (privé/zakelijk splitsing)', abonnementen naar de juiste kostenpost.
Zakelijke rekening als startpunt voor BTW:
Zodra je rekening gekoppeld is, kun je direct vanuit de transacties je BTW-aangifte voorbereiden. Elke inkoopregel met BTW wordt als voorbelasting herkend, elke verkoopboeking als verschuldigde BTW. Het saldo per kwartaal wordt automatisch berekend.
Tip: Open je zakelijke rekening minimaal een maand vóór je eerste BTW-aangifte. Dit geeft je tijd om de koppeling te testen en eventuele problemen op te lossen zonder tijdsdruk.
Veelgemaakte Fouten bij het Kiezen van een Zakelijke Bankrekening
ZZP'ers maken bij het openen van een zakelijke bankrekening steeds dezelfde fouten. Zo voorkom jij ze.
Fout 1: Kiezen op basis van de laagste prijs alleen
Een rekening zonder boekhoudintegratie kan je maandelijks meer tijd kosten dan het goedkopere tarief waard is. Een rekening van €2/maand minder maar 30 minuten extra handmatig werk per maand kost je effectief veel meer.
Fout 2: Te lang wachten met het openen van een zakelijke rekening
Veel starters beginnen met een privérekening en scheiden hun financiën later pas. Dit levert een boekhoudkundige chaos op: gemengde transacties zijn moeilijk terug te reconstrueren, en bij een belastingcontrole heb je onnodig veel uit te leggen.
Praktijkregel: Open je zakelijke bankrekening op de dag dat je bij de KVK inschrijft, of eerder.
Fout 3: Vergeten het IBAN door te geven aan bestaande klanten
Als je overschakelt van privérekening naar zakelijk, stuur dan een notificatie naar alle actieve klanten en leveranciers. Vergeet ook je boekhoudpakket, belastingdienst (via Mijn Belastingdienst Zakelijk) en eventuele abonnementen niet te updaten.
Fout 4: Zakelijke creditcard aanvragen zonder business case
Een zakelijke creditcard kost €30-75 per jaar. Als je er minder dan tien keer per jaar echt zakelijk gebruik van maakt, weegt de kostenbesparing niet op. Evalueer eerst drie maanden je uitgavenpatroon.
Fout 5: Niet letten op de voorwaarden na het gratis eerste jaar
De grote drie banken bieden een gratis eerste jaar. Maar als je na dat jaar niet opzegt of overstapt, betaal je automatisch het standaardtarief. Zet een herinnering voor maand 10 om je opties te heroverwegen.
Fout 6: De KVK-inschrijving laten verlopen
Banken verifiëren periodiek of je KVK-inschrijving nog actief is. Als je je onderneming beëindigt maar de bankrekening aanhoudt, kan de bank de rekening blokkeren. Sluit altijd tegelijk de bankrekening en de KVK-inschrijving.
Checklist: Zakelijke Bankrekening Openen
Gebruik deze checklist om niets over het hoofd te zien.
Voorbereiding:
- [ ] KVK-inschrijving compleet (eenmalig €75,20)
- [ ] KVK-uittreksel gedownload (max. 3 maanden oud, gratis digitaal)
- [ ] Geldig paspoort of ID-kaart beschikbaar
- [ ] Bewijs van woonadres paraat (max. 3 maanden oud)
- [ ] BSN bij de hand
- [ ] Keuze gemaakt welke bank past bij jouw situatie
Aanvraag:
- [ ] Online aanvraag ingevuld bij gekozen bank
- [ ] Documenten geüpload of klaargemaakt voor kantoorbezoek
- [ ] Verificatie afgerond (iDIN, selfie of kantoorbezoek)
- [ ] Bevestiging ontvangen van openingsdatum
Na ontvangst rekening:
- [ ] Pinpas en pas ontvangen en geactiveerd
- [ ] Internetbankieren ingesteld
- [ ] Bankrekening gekoppeld aan boekhoudpakket (PSD2 of MT940)
- [ ] IBAN doorgegeven aan actieve klanten
- [ ] IBAN doorgegeven aan leveranciers en abonnementsdiensten
- [ ] IBAN geüpdatet in Mijn Belastingdienst Zakelijk
- [ ] Eerste testbetaling uitgevoerd
Optioneel:
- [ ] Zakelijke creditcard aangevraagd (indien relevant)
- [ ] Virtuele betaalpassen aangemaakt voor terugkerende leveranciers
- [ ] Limiten ingesteld op creditcard of bankpas
- [ ] Notificaties ingeschakeld voor iedere transactie
Na het Openen: Je Bankrekening Optimaal Benutten
Nu je zakelijke bankrekening open is, zijn er een paar stappen die je boekhouding structureel verbeteren.
Automatiseer je kasstroomoverzicht
Koppel je rekening aan Fiscaal Agent of een vergelijkbaar boekhoudpakket en stel een maandelijks kasstroomrapport in. Dit geeft je inzicht in:
- Je gemiddelde maandelijkse inkomsten (facturering)
- Je vaste lasten (abonnementen, bankkosten, verzekeringen)
- Je variabele zakelijke kosten
- Je netto cashflow (wat overblijft om naar privé over te boeken)
Stel een vaste overboekingsroutine in
Veel ZZP'ers maken maandelijks een vast bedrag over van zakelijk naar privé (het 'salaris'). Dit maakt je persoonlijke financiële planning makkelijker. Bewaar op je zakelijke rekening altijd minimaal:
- Je verwachte belastingaanslag voor de inkomstenbelasting (ruwweg 25-30% van je winst)
- Je verwachte BTW-afdracht voor het komende kwartaal
- Een buffer van 1-2 maanden operationele kosten
Wettelijke bewaarplicht van bankafschriften
Volgens de Belastingdienst ben je verplicht je zakelijke administratie — inclusief bankafschriften — minimaal 7 jaar te bewaren. De meeste banken bieden digitaal archief van 5-7 jaar. Download je afschriften maandelijks en sla ze op in een beveiligde cloudopslag (Google Drive, Dropbox, iCloud).
Evalueer jaarlijks je bankpakket
Je financiële behoeften veranderen naarmate je onderneming groeit. Controleer elk jaar:
- Betaal je nog steeds de beste prijs/kwaliteitsverhouding?
- Ondersteunt de bank nog steeds je boekhoudpakket?
- Heb je inmiddels behoefte aan extra functies (zakelijke creditcard, meerdere subrekeningen, zakelijke lening)?
Overstappen naar een andere zakelijke bankrekening duurt gemiddeld 2-4 weken en is volledig digitaal te regelen via de Overstapservice Zakelijk.
Veelgestelde Vragen
Ben ik als ZZP'er verplicht een zakelijke bankrekening te openen?
Er is geen wettelijke verplichting om als ZZP'er een aparte zakelijke bankrekening te hebben. Maar de Belastingdienst verwacht wel dat je privé- en zakelijke financiën gescheiden houdt. In de praktijk is een zakelijke rekening de makkelijkste manier om dit aan te tonen. Bij een belastingcontrole is het vrijwel onmogelijk om een gemengde privérekening volledig te verantwoorden. Vrijwel alle belastingadviseurs raden dan ook aan direct bij het starten een zakelijke rekening te openen.
Welke zakelijke bankrekening is het goedkoopst voor een starter?
ING, ABN AMRO en Rabobank bieden alle drie een gratis eerste jaar aan voor nieuwe zakelijke klanten. Na dat jaar betaal je respectievelijk €7,25, €8,00 en €8,50 per maand. Als je ook na het eerste jaar een lage prijs wil, is Knab (€9,50/maand, geen verborgen kosten) of N26 Business (gratis basisrekening) een goed alternatief. Houd naast het maandtarief ook rekening met transactiekosten en boekhoudintegratiekosten.
Hoe lang duurt het openen van een zakelijke bankrekening?
Bij Knab en Bunq is een zakelijke rekening doorgaans binnen 1-3 werkdagen geopend, volledig digitaal. Bij ING en ABN AMRO duurt het 3-7 werkdagen. Rabobank vraagt soms om een kantoorbezoek en dat kan 5-10 werkdagen duren. Zorg dat je KVK-uittreksel, ID en adresbewijs op voorhand klaar hebt om de aanvraag direct volledig in te dienen.
Kan ik een zakelijke bankrekening openen zonder KVK-nummer?
Nee, vrijwel alle Nederlandse banken eisen een geldig KVK-nummer voor een zakelijke bankrekening. Als je nog niet ingeschreven bent bij de Kamer van Koophandel, doe dat dan eerst. Inschrijven kost €75,20 (eenmalig) en is online te regelen via kvk.nl. Na inschrijving ontvang je een bevestiging en KVK-nummer waarmee je direct je bankrekening kunt aanvragen.
Wat is het verschil tussen een zakelijke betaalrekening en een zakelijke spaarrekening?
Een zakelijke betaalrekening (ook wel zakelijke rekening-courant) gebruik je voor dagelijkse transacties: facturen ontvangen, leveranciers betalen, belasting afdragen. Een zakelijke spaarrekening gebruik je om geld dat je niet direct nodig hebt apart te zetten, zoals je belastingbuffer. De rente op zakelijke spaarrekeningen is momenteel laag (0-1%), maar het helpt om je belastingpot gescheiden te houden van je werkkapitaal.
Heb ik een zakelijke creditcard nodig als ZZP'er?
Dat hangt af van je activiteiten. Een zakelijke creditcard is handig bij zakelijke reizen, hotelboekingen en internationale aankopen. De jaarlijkse kosten bedragen €30-75. Als je zelden zakelijk reist of weinig internationale betalingen doet, is een zakelijke creditcard overbodig. Bunq biedt als alternatief virtuele betaalpassen aan die hetzelfde overzicht geven zonder jaarlijkse kosten.
Wat doe ik als een bank mijn aanvraag afwijst?
Banken zijn verplicht bij afwijzing de reden te noemen. Veelvoorkomende redenen zijn: onvolledige documentatie, een te recent geopend KVK-nummer (sommige banken wachten op activiteit), of een bedrijfsactiviteit die de bank niet financiert (bijv. gokgerelateerde sectoren). Zorg dat alle documenten compleet en actueel zijn. Wordt je aanvraag alsnog afgewezen, dan kun je een andere bank proberen of via de Nederlandsche Bank een klacht indienen als je meent onterecht te zijn afgewezen.
Kan ik mijn zakelijke bankrekening koppelen aan Fiscaal Agent?
Ja. Fiscaal Agent ondersteunt directe PSD2-koppelingen met ING, ABN AMRO, Rabobank en Knab. Na koppeling worden je transacties automatisch geïmporteerd en door AI gecategoriseerd. Je kunt ook handmatig MT940- of CSV-bestanden uploaden als je bank geen directe koppeling biedt. De koppeling instellen duurt 5-10 minuten en is te vinden onder Instellingen → Bankrekeningen in het dashboard.
Bronnen & Referenties
- [1]
- [2]Administratie bijhouden: bewaarplicht voor ondernemersBelastingdienst
- [3]Zakelijke bankrekening vergelijken — ConsumentenbondConsumentenbond
- [4]PSD2: toegang tot betaalrekeningen voor derde partijenDe Nederlandsche Bank
- [5]
- [6]Zakelijk betalen: creditcard en pinpas voor ondernemersBelastingdienst
Geschreven door
Fiscaal Agent Redactie
Boekhouding & Belasting Experts
De Fiscaal Agent redactie schrijft praktische artikelen over boekhouding, belastingen en financieel beheer voor ZZP'ers en freelancers in Nederland.
Meer Lezen
Klaar om je boekhouding te automatiseren?
Koppel je zakelijke bankrekening aan Fiscaal Agent en laat AI je transacties automatisch categoriseren. Altijd real-time inzicht in je financiën, je BTW-aangifte voorbereid in minuten.